Yeni bir cephe daha açıldı
2. Dünya Savaşı, bugüne kadar oyunlarda yüzlerce defa ele alınmıştır herhalde. Kelam konusu strateji oyunları olduğunda da akla gelebilecek serilerden birisi de Sudden Strike olsa gerek. 2000 yılında başlayan seri, uzun bir ortanın akabinde 5. oyununa da kavuşmuş bulunuyor. Serinin hayranları, bu kadar yıl bekledikten sonra nasıl bir oyunla karşı karşıyalar, buyurun daima birlikte göz atalım.
Savaş değişmez…
Sudden Strike serisi 2. Dünya Savaşı’nın farklı cephelerindeki çatışmaları ele alan bir strateji serisi bildiğimiz üzere. Haliyle Sudden Strike 5 de tıpkı yoldan gidiyor. Senaryo modunda bu tarihi savaşlara odaklanırken, skirmish modundaysa bu çatışmaları isteğinize nazaran ayarlayıp ne kadar düzgün bir strateji ustası olduğunuzu test edebileceğiniz bir alan sunuyor.
Skirmish modunda George S. Patton’dan Ervin Rommel’e, Bernard Montgomery’den Rodion Malinovsky’ye 2. Dünya Savaşı’nın ünlü kumandanlarından birisini seçiyor, yanınızda yer alacak öbür kumandana ve karşınızdaki 2 kumandana karar veriyor, 2 oyun modundan ve bu modlarda yer alan 2 haritadan birisini seçip uğraşa atılıyorsunuz. Harita ve mod sayısı kısıtlı tutulmakla birlikte, tercih ettiğiniz kumandanlar ve çaba etmeyi seçtiğiniz rakiplerle bir çeşitlilik sağlanmaya çalışılmış durumda.
Senaryo (campaign) modunda Müttefik Kuvvetler, Almanya ve Sovyetler Birliği için savaşın seyrinde değerli yerleri olan çatışmaları deneyim ediyoruz. Kerç Yarımadası’nı Nazilerden geri alıyor, Sivastopol’u canla başla savunuyor, Girit’teki uğraşa Almanlar cephesinden girersek adanın denetimini ele geçirmeye çalışıyor, Müttefik Kuvvetler tarafında girersek de adayı düşmana kaybetmemek için elimizden geleni yapıyoruz. Bunlar üzere 25 misyon bizi bekliyor. Cepheler âlâ seçilmiş, genel olarak vazife çeşitliliğinin de kâfi olduğunu düşünüyorum. İşi stratejik manada renklendiren birçok ayrıntı da sunulduğundan, “görevler rutine bağlıyor” üzere bir tenkide çok da fırsat vermiyor.
Görevlere başlarken o misyona ne biçimde yaklaşacağınıza ve münasebetiyle kullanacağınız kumandana karar veriyorsunuz. Savunma, atak ve taktiksel olmak üzere 3 alanda öne çıkan kumandanlar ortasından bir seçim yapmış oluyorsunuz.
Örneğin tarihe ismini tank savaşlarındaki ustalığı ve “Blitzkrieg” doktrini ile yazdırmış Heinz Guderian’ı seçerseniz tanklarınız daha süratli hareket ediyor ve yakınlarda bir tank bulunuyorsa birimlerinizin yapacağı atışlar ortasındaki mühlet kısalıyor. Öte yandan Erwin Rommel ise taktisyen olarak öne çıkan isim. Düşman ögelerin kanatlarından yahut gerisinden yapacağınız taarruzlarda avantaj elde ediyorsunuz. Vereceğiniz hasar ve düşman zırhlılarını yıpratma oranınız artıyor. Müttefik kuvvetlere baktığınızdaysa Bernard Montgomery’nin savunmada, meşhur General Patton’ın atakta, Bernard Freyberg’in ise taktik açıdan öne geçtiğini görüyoruz.
Elbette vazifenin yapısına nazaran bir seçim yapmak mantıklı. Mesela bir bölgeyi müdafaanız gerekiyorsa savunma tarafıyla öne çıkan kumandanı seçip bu alandaki bonuslardan faydalanmak işinizi bir ölçü kolaylaştırabiliyor (Kolaylaştırıyor dediğime bakmayın, bir ölçü katkıda bulunuyor demek daha yanlışsız. Burada hiçbir şey kolay olmuyor çünkü). Alışılmış kendi oyun biçiminize daha uygun bulduğunuz kumandanı seçip o denli ilerlemek de bir seçenek. Sonuçta karar sizin kararınız.
Önceki misyonlardan elde ettiğiniz puanları kullanarak doktrin seçimi de yapabiliyorsunuz. Bu doktrinler farklı alanlarda avantaj sağlıyor. Misyonlar esnasında yalnızca ana amaçlara ulaşmaya odaklanmayıp yan misyonları de yerine getirmek, daha fazla doktrin puanı elde etmenizi sağlayabiliyor ve böylelikle sonraki vazifelerde daha fazla doktrini uygulamaya koyup daha avantajlı başlayabiliyorsunuz. Bence bu da hoş bir özellik. Hem bir süreklilik ve gelişim hissi veriyor hem de oyuna derinlik katıyor.
Savaş alanına adım atmadan aldığınız bu kararlar stratejinizin temellerini oluşturuyor. Fakat işler orada bitmiyor elbette. Ne kadar uygun bir stratejist olduğunuz, alana ne kadar hâkim olduğunuzla da yakından ilgili bir durum. Bu tarafıyla oyun haritasının bizatihi kendisinin de oynanışın kıymetli bir kesimi olduğunun altını çizmekte yarar var diye düşünüyorum. Haritanın hangi köşesinde ne cins birlikler yer alıyor? Hangi bölgeyi ele geçirmek size ne üzere yararlar sağlar? Saldıracağınız bölgeye hangi taraftan, hangi birliklerle saldıracaksınız? Yahut tam aksisi durumlarda bölgenizi düşman birliklerine karşı nasıl savunacaksınız? Bu üzere kararlar da zafere uzanıp uzanmayacağınızı belirleyebilecek ögeler.
Mesela haritada ele geçirebileceğiniz bölgelere bakalım. Radyo kulesinin bulunduğu bölgeyi ele geçirdiğinizde hafif hava dayanağına kavuşuyorsunuz. Subay çadırlarını ele geçirdiğinizde haritayla ve görevinizle ilgili değerli bilgiler elde edebiliyor, yan misyonlar açabiliyorsunuz. Ele geçirdiğiniz ve denetim altında tuttuğunuz askeri üsler size sistemli itibar puanı kazandırıyor. Limanlar ve demiryollarını denetim altına aldığınızda da destek birlikler çağırabilir hale geliyorsunuz.
Sadece barındırdığı askeri bölgeler açısından değil, coğrafik yapısı ve bitki örtüsüyle de harita çatışmalarda değerli bir fonksiyon üstlenebiliyor. Örneğin, orman içlerine girdiğinizde birimlerinizin tespit edilmesi zorlaşıyor yahut büyük çalılıklar ortasında saklanmış birlikleriniz düşmanlarınıza sürpriz akınlar gerçekleştirebiliyorlar. Tıpkı şey düşmanlarınız için de geçerli elbette.
Bir noktanın altını bilhassa çizmekte yarar görüyorum. Bu oyun o denli “asker bas, düşmana saldır” biçimi oyunlardan değil. Adımlarınızı düzgünce planlamadan yaptığınız her atılım misliyle size geri dönüyor.
Bir kez o denli sınırsız bir kuvvetiniz yok. Üs kurup daima asker yahut tank üretmeniz üzere bir durum kelam konusu değil. Sınırsız halde destek talebinde de bulunamıyorsunuz. Destek talebinde bulunabilmeniz için kâfi itibar puanınız olması lazım. İşler burada da bitmiyor natürel. Emrinizdeki üniteler için bir üst limit de bulunuyor. Bu üst limite kadar dayandı diyelim birimlerinizin sayısı. Bu da savaş meydanının dört bir köşesine gidip önünüze gelen düşmanı alt edebileceğiniz manasına gelmiyor. Zira burada da öbür faktörler devreye giriyor.
ZPT ve tanklarınız ilerleyebilmek için akaryakıta, askerleriniz saldırabilmek için mermiye muhtaçlık duyuyorlar doğal olarak. Hal bu türlü olunca da lojistik kıymetli bir mevzu haline geliyor. Harita üzerindeki akaryakıt depolarını ve mühimmat kasalarını denetim altında tutmak, yer yer havadan mühimmat desteğinde bulunmak, birlikleriniz ortasına ikmal ünitelerini de dahil etmek üzere konuları da değerlendirmeniz gerekiyor.
Çatışmalarda askerleriniz yaralanıyor, tanklarınız ve araçlarınız hasar alıyor. Bu üzere durumlarda sıhhiye birimlerinizle askerlerinizi tedavi etmeye, mühendislerinizle de araçları onarmaya çalışıyorsunuz.
Düşmanlarınız tarafından geride bırakılmış araçları da ele geçirip kullanabiliyorsunuz. Bu da mesela destek motorize birlikler çağırmakta zorlandığınız anlarda başvurabileceğiniz bir metot olarak karşımıza çıkıyor.
Oyunun strateji severlere hitap edecek bu biçim birçok ayrıntı barındırdığını söylemek mümkün. Bu istikametiyle oynanış kısmından geçer notu alıyor.
Görsel taraftan üzücü bir iş çıkarmamışlar. Etraftaki yıkım, ünite ve etraf dizaynları, çatışmalardaki hareketlilik vb. hoş görünüyor. Ünitelerin özgün lisanlarında konuşmaları da gerçekçiliği destekleyen bir öge. Bu tarafıyla beklentileri karşılayabilecek bir oyun olduğu söylenebilir. Öte yandan “Günümüzde çok daha âlâ grafiklere alışmış durumdayız, daha düzgününü de görmek isterdik” diyenlere de hak veririm. Ortadan 9 sene geçmiş, ancak 4. oyundan çok da farklı hissettirmiyorsa, bu noktada inançlı sularda yüzülmüş ve biraz tembellik yapılmış dedirtiyor doğal olarak.
Bir noktanın altını çizmek durumundayım. Tahminen eski oyuncular çok da eksikliğini hissetmeyebilirler, lakin eğitici kısım faslını es geçmiş olmaları, en azından bir kısım oyuncu için oyunun eksi hanesine yazılabilecek bir durum. O denli kolay bir oyun olmadığını, çok planlı programlı ilerlediğiniz bir vazifede bile ufak bir yanılgıyla tablonun bilakis döndüğünü görebildiğinizi dikkate aldığımızda, bu tercih sorgulanabilir bir hale geliyor ister istemez.
Buna bir de kimi kısımlardaki yapay zorluğu ekleyebiliriz. Oyunun olağan koşullarda da zati şiddetli bir gayret vadettiğinin farkındayım. Lakin kimi anlarda “Artık bu kadar da değil” dedirtiyor. Bu kısımların bir rötuşlanması düzgün olur bence.
Bana nazaran eksi olarak değerlendirilebilecek bir başka noktaysa oyunun fiyatı. 50$ bence yüksek bir etiket. Bu biçim bir oyunun daha erişilebilir bir fiyatla satışa sunulmasını beklerdim şahsen.
Özetle, Sudden Strike 5 ile geçirdiğim saatlerin sonunda ortaya çıkan tablo bu halde. Şahsen beni hayal kırıklığına uğratan bir yanı yok. Öte yandan mükemmel bir strateji oyunu da diyemeyeceğim. Kendisinden bekleneni sunan bir oyun olmuş.
