Kaç bin ışık yılımız kaldı?
Star Trek (bizdeki ismiyle Uzay Yolu) onlarca yıl boyunca, milyonlarca beşere ulaşan, birçoğumuzun hayatında şöyle ya da bu türlü bir iz bırakan, uzay bilim kurgusu denilince birinci akla gelen markalardan birisi. Hangimiz, Atılgan Yıldız Gemisi’ne atlayıp Kaptan Kirk ve mürettebatıyla yol aldığımız, türlü türlü maceraya atıldığımız hayaller kurmadık ki? Orada da kalmadık alışılmış. Sonra Kaptan Picard’a sıra geldi. Bir de onunla yol aldık uzayın o uçsuz bucaksızlığında. Velhasılıkelam çocukluğumuzun ve gençlik yıllarımızın (ve de olgunluk dönemimizin) akılda yer edenleri ortasında Star Trek’in de değerli bir yeri olduğunu söyleyebiliriz.
Bu seyahatte kıymetli duraklardan birisi de Star Trek: Voyager olmuştu. 90’lı yıllarda yayınlanan dizide Kathryn Janeway denetimindeki Voyager’ın meskene dönüş seyahatini seyretmiştik. İşte Star Trek: Voyager – Across the Unknown da tam olarak bu seyahate ortak ediyor bizi.
Yolumuz Delta’ya düştü…
Star Trek Voyager ile haşır neşir olmayanlar için öyküyü süratlice özetleyeyim. Star Trek Voyager, bir Maquis gemisinin peşinden giderken bir anda çok güçlü bir güç dalgası tarafından vuruluyor ve meskenden on binlerce ışık yılı uzakta, Delta Quadrant’ta, ne olup bittiğini anlamaya çalışırken buluyorlar kendilerini. “Caretaker” isimli bir varlık tarafından buraya çekildiklerini öğrenmeleri de çok uzun sürmüyor. İçine düştükleri durum Star Trek mürettebatı ile Maquis grubunun güçlerini birleştirmelerini zarurî kılıyor. Sonrasında da galaksinin dört bir köşesinde ilerleyip meskene dönüş yolunu olabildiğince kısaltmaya çalıştıkları bir maceraya atılıyorlar.
Kazonlar, Vidiianlar, Cins 8472 (nam-ı öbür Urineler), Borglar ve daha farklı farklı çeşitlerle temas kuruyor, dostlar ve düşmanlar ediniyor, türlü türlü uğraşa girip en sonunda Voyager’ı konutuna döndürmeye çalışıyoruz.
Burada oyunun birinci artısını görüyoruz, zira gerek özgününe sadık olarak ele alınan ana öyküsü gerek ortaya serpiştirdikleri yan öyküler ile başarılı bir iş çıkarmışlar. Natürel özgününe sadık dedik ancak bu oyunu zevkli kılan şeylerden birisi de o kıssanın farklı yollara sapmasına müsaade eden yapısı. Böylelikle “Ya şöyle olsaydı?” dediğiniz şeyleri şahsen test etme imkânınız oluyor. Buradan da iddia edebileceğiniz üzere, tekrar oynanabilirlik açısından da eli epey kuvvetli.
Voyager ile galaksi turları
Gelelim oynanış kısmına. Biraz FTL, biraz Fallout Shelter, biraz Frostpunk, hatta bir ölçü da Master of Orion’ı anımsatıyor bana -ki bunun çok hoş bir şey olduğunun altını çizmeme gerek var mı bilmem.
Özünde hayatta kalmaya odaklandığınız, roguelike ögeleri da bulunan bir strateji oyunu Across the Unknown. Bununla birlikte oyunun farklı kısımlarında farklı farklı tiplere selam çakıyor. Saha misyonlarında kısmen görsel romanları anımsatan yahut yeri geldiğinde bir macera oyununa benzeri bir yapıya bürünürken, geminizle ilgilendiğiniz kısımlarda bir üs inşa oyununa dönüşüyor. Çatışma kısımlarını da es geçmiyor. “Böyle koldan kısma atlayıp duruyorsa, ne olacağına karar verememiş bir oyun mu bu yoksa” üzere bir tasanız olmasın, toplamında ortaya pek keyifli bir strateji oyunu çıkıyor.
Voyager’ın Kaptanı Kathryn Janeway’in koltuğuna oturuyor, yıldız gemimizin çabucak her şeyiyle ilgileniyor, mürettebatınızı yönetiyor ve yönlendiriyor, karşınıza çıkan sıkıntıları aşmak için eldeki imkanlar dahilinde neler yapabileceğinizi gözden geçirip en uygun kararı vermeye çalışıyorsunuz. Aldığınız kararlar da seyahatin seyrini şekillendiriyor.
Kontrol etmeniz gereken birçok öge kelam konusu ve sizin işlerin bir anda denetim çıkması da ihtimal dahilinde. Bunun için adımlarınızı üzerinde düzgünce düşünüp atmanız ve mümkün olabildiğince çok ayrıntısı göz önünde bulundurup temkinli bir biçimde ilerlemeniz gerekiyor. Koştura koştura ilerleyeyim derseniz, bir anda “Voyager için yolun sonu” sahnesiyle müsabakanız şaşırtan olmaz.
Oyunun birçok katmanı bulunuyor. Bunlardan birincisi meskene dönüş yolculuğunuzdaki duraklar olan bölümler içerisindeki seyahatleriniz ve bu seyahatler esnasında yaptıklarınız. Kesimler içerisinde birkaç yıldız sistemi sizleri bekliyor. Ziyaret ettiğiniz her bir yıldız sisteminde farklı farklı gezegenler, asteroitler vs. bulunuyor ve bunlardan çeşit çeşit kaynak elde edebiliyorsunuz. Bunları, uzay geminizi geliştirmek, yeni alanlar inşa etmek, mürettebatınızı beslemek üzere gayelerle kullanıyorsunuz.
Bu seyahatler esnasında rastgele olaylar da gelişebiliyor. Bu anlarda olaya nasıl müdahale edeceğiniz (veya kaçınacağınız), seyahatinizin seyrine şu yahut bu formda tesir edebiliyor. Direkt bir tesiri olmasa bile, atmosferi besleyen ve sizleri bu öyküye daha çok ortak eden ayrıntılar barındırabiliyor bu müsabakalar.
Ayrıca, o bölümde birilerinin ayağına dolanıp sorun çıkardıysanız yahut sizi düşman olarak gören ırklardan birisinin ağır olduğu bir kesimdeyseniz, çatışmalar da kaçınılmaz bir hal alabiliyor. Bazen öykü akışı gereği, birden fazla vakit da rastgele müsabakalar sonucunda çatışmalara girmek zorunda kalıyorsunuz. Bu çatışmaların otomatik sonuçlandırılmasını seçebileceğiniz üzere şahsen çatışmayı yönetmeyi de tercih edebiliyorsunuz. Şayet gerekli teknolojiyi geliştirmişseniz geminizi gizlemeniz (cloak) ve böylelikle çatışmadan kaçınmanız yahut duruma nazaran çatışmayla uğraşmayayım diyerek teslim olmanız da mümkün.
Bana nazaran oyunun görece zayıf yanı çatışma kısımları. Birçok vakit çatışmayla uğraşmayıp otomatik sonuçlandırma yoluna gitmeniz kuvvetle mümkün. Yeniden de kimi durumlarda denetimi elinize alın derim. Çünkü otomatik savaş halinde kesin kaybedeceğiniz söylenen çatışmaları bile kazanabilme ihtimaliniz oluyor şahsen yönettiğinizde. Bunun haricinde baktınız ki zafer cepte, geminizin de çok hasar almayacağı bir sonuç öngörülüyor, uğraşmanıza gerek yok, otomatik pilota bağlayın geçin derim.
Çatışmaları bir kenara koyduğumuzdaysa, Voyager’ı yeni odalarla donatmaktan teknoloji araştırmalarına, saha misyonlarından karakter gelişimlerine, seyahatini renklendirecek, bu esnada nöronlarınıza da bol bol idman yaptırabilecek farklı alanlar bekliyor sizi.
Saha misyonları, tahminen birinci bakışta önünüze çıkan kimi durumlara karşı 3 alternatif ortasından birisine karşılık verip ilerlemeye çalıştığınız, bir nevi görsel roman üzere ilerleyen yerler olarak görülebilir. Lakin aslında burada da o genel oyun tecrübenizi zenginleştirecek ayrıntılar mevcut.
Göreve göndereceğiniz isimlerin seçimleri etabında başlıyor stratejik ataklarınız. Misyona göndermek üzere en fazla 3 işçi belirleyebiliyorsunuz. Az sayıda vazifede zarurî olarak bulunması gereken 1-2 işçi olabiliyor, ancak genelinde tercih size bırakılmış durumda. İşçiye seçiminizi yaptığınız ekranda gereksinim duyabileceğiniz özellikler gösteriliyor ve siz de karakterler ortasında bu özelliklere sahip bireyler ortasında bir grup oluşturarak vazifedeki muvaffakiyet talihinizi yükseltebiliyorsunuz.
Ayrıca misyonda muhakkak bir ırka yahut mesleğe (örneğin kaptan, doktor vs.) ilişkin detaylar kelam hususuysa, bunlar da bu ekranda gösteriliyor. Bu istikamette bir seçim yapmak zorunda değilsiniz, ancak o denli yaptığınızda karşınıza daha farklı tercihler çıkabiliyor, yeni ayrıntılar görebiliyorsunuz yahut misyon daha kolay bir hal alabiliyor.
Görev esnasındaki durumlarda 3 alternatif atılımdan hangisini tercih edeceğiniz ve bu hamleyi hangi karakter(ler)le yapacağınız başarılı olup olmayacağınızı belirlemekle kalmıyor, başarılı olduğunuzda elde edeceğiniz kaynak (veya mürettebat memnuniyeti) ölçüsünü da etkileyebiliyor.
Kimi yan misyonlarda yahut saha vazifelerinde attığınız adımlar, oyunun devamına ait uzun soluklu sonuçları da olabiliyor. Örneğin oyunun başlarında sayılabilecek bir misyonda elde ettiğiniz bir teknoloji, oyunun sonlarına yanlışsız bir misyonda pazarlık ögesi haline gelebiliyor. Yahut bu biçimde elde ettiğiniz bir aygıt oyun boyunca besin gereksiniminizi gidermekte hayli kıymetli bir rol üstlenebiliyor.
Görevlerin sonunda bu misyona gönderdiğiniz karakterler deneyim puanı alarak gelişiyorlar. Bu geliştirmeler hem sonraki misyonlarda muvaffakiyet bahtınızı artırıyor hem de gemi içerisinde bu karakterlere vazife ataması yaparak elde edebileceğiniz avantajları yükseltebiliyor.
Oyunun üs inşa ve idare kısmına geçecek olursak… Geminizde hangi odaları inşa edeceğiniz, daha evvel inşa ettiğiniz hangi odaları geliştireceğiniz, mümkün olması halinde bu odalarda hangi karakterinizi görevlendireceğiniz üzere birçok karar sizi bekliyor.
Oyunda istikrarlı ilerlemenin kıymetini en çok hissedebileceğiniz yer yıldız geminizi yönettiğiniz bu kısımlar olabilir. Bir kez başınıza nazaran yeni oda inşa etmeniz üzere bir durum kelam konusu değil. Doğal olarak inşa edebileceğiniz yer kısıtlı. Her bir inşa süreci için bol bol kaynağa muhtaçlık duyulması ve elinizdeki kaynakların birden fazla vakit o kadar da çok olmaması da inşa süreçleri için bir hudut oluşturuyor. Ayrıyeten, inşa etmekle bitmiyor iş, o alanları işler kılabilmek için de güç sağlamanız gerekiyor -ki bu da ana kaynaklarınızdan birisini su üzere tüketiyor. Yani mecburî olarak birtakım kısımlardan feragat edip kimilerine öncelik vermeniz gerekiyor.
Bu bahisteki tercihinizi belirleyecek şeylerden birisi inşa edeceğiniz odadan sağlayacağınız yararlar elbette. Birtakım kısımlar mürettebatınızın huzur ve memnunluğunu temin etmeye yönelikken kimileri geminizin güvenliğiyle ilgili. Geminizin kimi kısımlarında o kısma özel araştırmalar yahut üretim de yapılabiliyor. Münasebetiyle, bütün bu konuları göz önünde bulundurup istikrarlı bir yol izlemeniz gerekiyor.
Teknoloji ağacının hangi kolunda hangi araştırmalara öncelik vereceğiniz de bir öbür değerli faktör. Geminizde yeni kısımlar inşa edebilir hale geliyor, birtakım kısımları üst düzeye çıkarabiliyor, farklı sistemlerdeki gezegenleri de tarayabiliyor ve buralardan daha fazla kaynak toplayabiliyorsunuz.
Aldığınız kararlar, yaptığınız araştırmalar, tercih ettiğiniz geliştirmeler, karşı karşıya kaldığınız durumlarda yapabileceğiniz atılımları de şekillendiriyor.
Buraya kadar anlattıklarımdan da anlaşılmıştır diye düşünüyorum, oyunda çabucak her data bir öbür öge üzerinde tesir ediyor. Örneğin mürettebatınızın morali çok düşük seviyelere gerilerse kahramanlarınızın yeteneklerinde düşüş yaşanıyor, geminizde gerçekleştirebileceğiniz inşaat ve tamiratlar ile araştırma mühletleri de uzuyor. Bu türlü olunca saha vazifelerinde işler daha güçlü bir hal alıyor, geminizde muhtaçlık duyduğunuz iyileştirmeleri yapmanız daha uzun sürüyor. Araştırmalar gecikiyor. Özetle önünüzde uzanan yol uzuyor. Tam zıddı durumdaysa bunun nimetlerinden faydalanıyorsunuz.
Bunun üzere birçok örnek verebilirim -ki bu oyunu strateji severler için daha keyifli hale getiren ayrıntılar bunlar. Her adımın bir formda sonuç doğurduğunu, o büyük ana kıssaya tesir etmese bile sağda solda bir şeyleri değiştirdiğini bilmek, oyuncuya daha faal bir rol oynadığını hissettiriyor ve bu sayede daha tatmin edici bir tecrübeden kelam edebiliyoruz.
“Bunlar yeterli beğenilen da hiç mi eleştirilecek yanı yok bu oyunun?” derseniz, çabucak cevaplayayım. “Var tabii”. Savaş kısmının zayıf kaldığını zati kelam etmiştim. Bunun yanında oyun içi iktisadın dengesizliğinden de bahsetmek gerek. Kaynaklar çok süratli tükeniyor. Kimi geliştirmeler yahut inşa işleri çok fazla kaynak kullanımını gerektiriyor. Kendinizi vazifelere kaptırıp o sistemden bu sisteme yol alırken bir anda kaynak kriziyle karşı karşıya kaldığınızı da görebiliyorsunuz. Çatışmalarda geminin birçok kısmı hasar alıp devre dışı kaldığında onları tekrar aktif hale getirmek için hem çok fazla kaynağa muhtaçlık duyuyorsunuz hem de bunu yapmak vakit alıyor. Hal bu türlü olunca işi gücü bırakıp kaynak idaresiyle uğraşıp dururken bulabiliyorsunuz kendinizi. Bu da genel oyun tecrübesini sekteye uğratan bir şey bence.
Bir de bu oyundan aldığım keyfi baltalayan bir problemden bahsedeyim. Oyunun sonlarına hakikat teknik bir sorun nedeniyle bir vazifesi tamamlayamadım. Çıkıp talihimi otomatik kayıt noktasından denedim, yeniden olmadı. Münasebetiyle bütün kısmı baştan oynamak zorunda kaldım. Bitti mi? Bitmedi. Yeniden birebir yerde tıpkı sorunu yaşadım. Haliyle yine başladım. Bunu 3-4 kere tekrar etmek durumunda kaldım vazifesi geçene kadar. Bu da doğal olarak canımı sıktı. Bir yan vazife değil de oyunun ana senaryosuyla ilgili bir vazife olsaydı, çok daha can sıkıcı olurdu alışılmış. Benim için oyuna dair en tatsız nokta bu oldu.
Bitirmeden evvel bir parantez açıp ek paket içeriklerinden de bahsetmiş olayım. Oyunun “Ya şöyle olsaydı?” anlarına 5 tane daha eklenirken, 3 yeni teknoloji ve 2 yeni karakter de dahil oluyor oyuna. Gerek bu yan vazifeler gerek teknolojiler, çok kökten değişiklikler sunmuyorsa da oyunu renklendiren ayrıntılar içeriyorlar bana nazaran.
Sonuç olarak, Star Trek hayranları başta olmak üzere strateji severler için hoş alternatifler ortasına Star Trek: Voyager – Across the Unknown da ismini yazdırdı diyerek noktalayayım incelemeyi.
