Pokopia Pokémon’ların ütopyası mıydı, yoksa bizimki mi?
Dünyada olup bitenleri görmemek için kafayı kaldırasımız gelmediği günlerde karşımıza çıkıp o küçük, şirin, huzurlu dünyasıyla bizi kendine bağımlı eden oyunların sayısı iki oldu. Evet, son yıllarda çıkan tüm Pokémon oyunlarını (biraz da shiny pokémon bağımlısı sevgili oğlum Leon hatırına) oynayıp bitirdim hatta hepsini çok severek ve beğenerek oynadım. Ancak Pokopia üzere çocuğu bile bıktıracak kadar kendine bağlayanı olmadı. Argüman ediyorum yılın oyunu olmaya aday! Hatta benim için şimdiden yılım oyunu. Bu sene daha bitmiyor mu ya? (Kaptan daha mart ayındayız…)
Pokopia başından sonuna bir tatlışlık!
Oyun bize “Haydi al kent yap bu çöplüğü” demiyor. Evvel ufak bir bölgede başlıyoruz, teker teker çekiyoruz pokémonları bölgemize. Her misyon için öbür bir pokémon’a muhtaçlığımız oluyor ve bunları nasıl bulacağımızın ipuçlarını da kendisini kısaca Profesör olarak andığımız kendine münhasır bir Tangrowth’tan alıyoruz. İnsanları bulmaya son derece kararlı ve bunun yolunun da evvel pokémonları geri getirmekten geçtiğine gönülden inanan bir arkadaşımız kendisi.
Peki biz kimiz? Biz bir Ditto’yuz. İnsan kılığında gezmeyi seven, arkadaş olduğu Pokemonlardan türlü yetenekler öğrenip sonra onları daha çok Pokemon bulmak, onlara konutlar yapmak ve Pokemon ütopyasını geliştirmek için kullanan, pes etmek nedir bilmeyen minik mor bir jöle.
Hikâyenin bir modülü olan birinci pokémonlarımızı bulurken habitat neymiş, nasıl kurulurmuş onları öğreniyoruz Profesörden. Sonra pokémonların refah düzeyini arttırmayı, konut yapmayı, eşya düzmeyi yeniden vazifeler aracılığıyla yavaş yavaş katıyoruz bilgi haznemize. Tüm bunları yaparken oyun sizi hiç sıkboğaz etmiyor bu ortada. Bunun asıl sebebi doğal ki oyunun sakin-huzurlu oynanış biçiminin bir kesimi olsa da oyun dünyasında da mantıklı bir açıklaması var üstelik. Siz gelmeden evvel bu pokémonlar kendi başlarına, toplumdan uzak yaşıyorlar. Siz onlara bildiğiniz kadarıyla bir yuva ve birlikte takılabilecekleri pokémon arkadaşlar veriyorsunuz, daha ne? Haliyle konutundan hiç şad olmayan pokémonlar bile şikâyet edip durmuyor, sevinçli bir halde hayatlarına devam ediyorlar. Yani “Aman Charmander’ımın üzerine yağmur yağıyor! İvedilikle konut yapmam lazım!!!” üzere vakitli vazifeler, gerilimli anlar yok. Vakit olunca yapılır, ivedi etmiyoruz. Profesör’ün daima hatırlattığı üzere: En güzel poké hayatınızı yaşayın!
Oyunu şu anda itiraf etmek istemeyeceğim kadar saat oynamış biri olarak sizlere tavsiyem: İçine düştüğünüz her köyü Pokopia’nın Paris’i yapmaya yemin etmeden evvel ana senaryoyu bitirmeye odaklanmanız. Zira kıssada ilerledikçe açılan yetenekleriniz kent mimarisine ayırdığınız vakti daha verimli kullanmanızı sağlayacak ve çok daha nefis şeyler yapabileceksiniz. O tek tek kırmakla uğraştığınız toprakların üzerinden dozer üzere geçecek, beğendiğiniz çiçeği köküne karar vermeden hop diye taşıyacaksınız. “Şurada küçük bir dere aksın” diyebilmek için Bob Ross olmanıza gerek kalmayacak ve o güm diye çarpıp geri sektiğiniz kayaları kağıt üzere yırtacaksınız. Hatta ve hatta koskoca sarkıtları, ağaçları, efendime söyleyeyim lava taşlarını cebinize koyup bam diye öbür bir yere dikeceksiniz!
İşte bu yüzden evvel ana kıssayı bitirin sonra başlayın ütopyanızı inşa etmeye. Doğal ki hiçbir şey yapmayın çamurun içinde yaşayın da demiyorum. Zati oyunu bitirebilmek için her bölgenin refah düzeyinin 5 olması gerekiyor. Bu da ulaşılması güç bir düzey değil aslında. Bulunduğunuz seviyeyi ve hangi pokémonun ne durumda olduğunu Poké Center önündeki bilgisayardan görebiliyorsunuz.
Poké-müteahhitlik Simülatörüne güzel geldiniz
Peki refah düzeyi nasıl artıyor? Doğal ki yapısal reforml… yok yok. O denli şeyler değil. Pokémonların epeyce kolay muhtaçlıkları var. Ekseriyetle bir yatak, bir oyuncak ve bir dekor yetiyor. Pokédex’inizdeki pokémon listesinden neleri sevdiklerini görebiliyorsunuz. Bir habitat değil de meskende yaşayan pokémonların refah düzeyi 4 kat daha süratli artıyor. Hem ezkaza bir bitkiyi kestiniz ya da çiçeği alıp şuraya koydunuz diye evsiz kalmış olmuyorlar. O yüzden artan nüfus sorununuza süratli bir tahlil isterseniz ya prefabrik küçük meskenlerden bol bol yapın ya da bir dağın kenarını oyup önüne de bir kapı çekin.
Prefabrik konutlar de Tardis üzere aslında, içleri daha büyük. Bakmayın yani dışarıdan köpek kulübesi üzere göründüklerine. En ufağının içine bile bir yatak, bir masa sandalye sığıyor. İstanbul’da olsa öğrenciye, bekara merkezi yerde kiralık diye dünyanın parasını isterler… Neyse ki pokémonlar paradan habersiz. Minicik meskenlerinde memnun keyifli yaşayıp size de kira niyetine bir leppa meyvesi, üç tane ağaç kolu falan ateşliyorlar sağ olsunlar.
Prefabrik konutların birkaç boyutu var. 1 pokémonun yaşayabildiği en ufak olanlar. 2 pokémonluk olan bir tık daha büyükler ve de 4 pokémonun yaşayabildiği kocaman evler… Bu konutları yapmak için evvel bir kit satın alıyorsunuz. Sonra istediği gereçleri ve build (inşa), gather (toplama) üzere çeşitli yeteneklere sahip pokémonları bulup getiriyorsunuz. Sonra başlatıyorsunuz ve sizin misyonunuz burada bitiyor. Pokémonlar inşaat yaparken siz kıyıda margaritanızı… yani öbür vazifeleri yapabiliyorsunuz.
Prefabrik konutlara alternatif olarak boş bulduğunuz yere dört duvar çekip bir de kapı koyarak konut ilan edebilirsiniz. Duvarlarınızın yalnızca 1 kare yüksekliğine olması da kâfi, üstelik gerecinin ne olduğunun da değeri yok. Ama oyunun birtakım fizikî kısıtlamaları var ve bunları size muhakkak anlatmıyor. Yani Profesör laf arasında söylese yeterdi. “10 kareden büyük konut yapmak yasaktır” ya da “İki kapısı olan meskeni Arceus sevmez” falan deseydi birileri de biz de bilseydik niçin bu yaptığımız konutlar meskenden sayılmıyor diye. Mesela bir meskende pokemonların yaşaması için en az 3 eşya olması gerektiğini biliyoruz ancak o eşyaların kapı ile birebir hizada olması gerektiğine dair rastgele bir bilgi yok. Bunun üzere bir sürü ufak tefek kullanışlılık ve erişilebilirlik ayrıntısının eksikliği göze batıyor.
O kadar mesken muhabbeti yaptık, pekala genç Ditto’lara ne tavsiye edersiniz diye sorarsanız: Ben kendi yaptığım gecekondu konutları seviyorum. Tamam, tahminen klasik manada meskene benzetmesi fazla uğraş gerektiriyor fakat daha çeşitli ve yaratıcılar. Pokopia subreddit’ine bir bakarsanız görürsünüz ne genç yetenekler ziyan oluyor! Gökdelen yapanı mı ararsınız, Louvre’un önündeki cam piramiti mi! Denizin içine akvaryum üzere mesken yapan var, beşerler hakikaten hudutları zorluyor… Ben kıyıya bir çit çekip içine şöyle rahat birer masa sandalye ve hamak çektim mesela. Al sana ev! Koydum bir tane de muharrir kasa, Trade (alışveriş) özelliği olan pokémonlar daima kıyıda bir şeyler satıyor.
İşin yaratıcılık kısmını bir kenara bırakalım, prefabriklerin ihtiyaçları bazen absürt olabiliyor. Mesela kum konutunu beğendim, dikeyim dedim bir tane lakin ha dedin mi 25 tane deniz kabuğunu nereden bulacağım sana? Halbuki gecekondu konutu rastgele bir gereçten yapabilirim. Taş, deniz kumu, ip… Üstelik prefabrik meskenlerde olduğu üzere konuta girişte yükleme mühleti de yok. Hatta kapıyı açmaya bile gerek yok, ben vakit kaybetmemek için meskene pencereden giren beşerim (pokémonum).
Öte yandan pokétopu biçiminde meskeni de yalnızca prefabrik olarak yapabileceğiniz gerçeği var natürel. Bir de yerini beğenmediğiniz konutu daha sonra alıp taşıyabilme imkânı… Elhasıl, şu üstün ötekilere hiç bakmayın diyemem. İkisinin de yeterli yanları var. Muhtaçlığa nazaran biraz ondan biraz bundan yapmak en güzeli üzere.
Bunlardan farklı olarak bir de aslında prefabrikler üzere gereç koyarak yaptığınız ama nihayetinde ortaya gecekondu konut çıkaran kit’ler var. Şayet çatı yapmak çok derecede zorunuza gitmiyorsa onlardan uzak durun. Hem bir sürü gereç, tüm gün sürüyor bir de üstüne ufacık bir mesken çıkıyor ortaya. Sonra da diyor ki bu meskende 4 pokemon yaşayabilir. Ben de lafına inandım koydum oraya 4 pokémon, bizim Ditto dahil. Aslında Ditto rastgele bir meskene +1 olabiliyor, o yüzden 4 pokémonluk konuta 5 kişi de sığışabiliyorsunuz yani. Ancak bu meskeni görür görmez o işin olmayacağını anladım. Zati konuta yerleştikten sonrası tam felaket! Öncelikle mesken o kadar küçük ki orada dört pokémonu lakin sardalya kutusuna dizer üzere sığdırabilirsiniz, bırakın beş taneyi. Mesken eski İstanbul meskenlerinin mutfağından daha küçük. Bir ufak yatak, bir masa sandalye koyduk, yürüyecek yer kalmadı esasen. Bir de Rotom ve yarenleri daima olarak kapıda laklak ettiği için konuta girip çıkamamaktan en sonunda bunaldım ve öbür meskene taşındım. Ne halleri varsa görsünler şimdi! Hiç sevmem kapı önü muhabbeti. Ya içeri girin ya da gidin canım! Aaa… (Tyranitar’ın meskenine taşındım, geniş geniş, ferah. Karanlık diye Ditto sevmiyor ancak yönetim ediyoruz.)
Yemek, yağma ve 3D Print… Daima bildiğim yerden geldi!
Evleri yaptınız, döşediniz, pokémonları içine yerleştirdiniz. Her şey bitti mi? Hayır natürel ki bitmedi. Pokémonlarınızı keyifli etmenin bir yolu daha var. Yemekler! Tekrar ana kıssada ilerlerken öğreneceğiniz yemek yapma yeteneği sayesinde hem pokémonlarınızın gönlünü güzel tutabilir hem de Ditto’nuzun yeteneklerini geliştirebilirsiniz. Elinizdeki yiyecek hususlarını farklı farklı kombinlemeyi deneyin. Ve açıklamalarındaki lezzet profiline dikkat edin. Birkaç ipucu da vereyim, patatesli hamburgeri kesinlikle deneyin. Ve bir de ekmeğin içine çorba koymayı. Bu ikincisi doğrusu benim asla aklıma gelmezdi, neyse ki yanımda her şeyi bilen bir küçük şef var. Hazırladığınız rastgele bir yemek, yoldan bulduğunuz rastgele bir meyveden 4-5 kat fazla PP (enerji puanı) verdiği için, en berbat iki yapraktan bir salata yapın ancak yeni bir yerler keşfetmeye gidiyorsanız yanınızda asla yemek olmadan gezmeyin. Ne vakit karşınıza tam söküp götürmek isteyeceğiniz bir şeyler çıkar bilinmez.
Söküp götürmek demişken size Düş Adalarından (Dream Islands) bahsedeyim. Drifloon yardımıyla günde sırf 1 adedine sefer yapabildiğiniz bu adalar toplamak isteyeceğiniz türlü türlü materyaller içeriyor. Altın, demir, pokémetal, deniz kabuğu… ne ararsanız. Fakat yalnızca bununla kalmıyor konu: Bu adacıklarda ağaçlar, çiçekler, sebzeler ve hatta ufak tefek konutlar de oluyor. Gözünüze kestirdiğiniz her şeyi cepleyin! Bu adalar sonraki ziyaretlerinizde sıfırlanmış olacak o yüzden yeri tam yağmalamanızda, yer döşemelerini bile götürmenizde hiçbir sakınca yok. Bilhassa de gözünüz meyve ağaçlarında olsun. Leppa ve Lum berry haricindeki ağaçları olağan bölgelerde bulmak pek kolay değil. Lakin en en değerlisi, bir adaya geldiğinizde pokédex’inizi açın ve o bölgedeki pokémonları listeleyin. Şayet Drifloon ve Ditto dışında soru işareti görüyorsanız efsanevi pokémonlardan biri o sırada adada demektir. Her deliği arayın, onları yanınızda getirebiliyorsunuz!
Oyunda gidip görebildiğiniz yerler Hayal Adalarla hudutlu değil, kıssa modu bölgelerinden farklı olarak size özel bir kasabanız var. İsmini vermeyeceğim, o yüzden “Kasabamız” diyelim. Kasabamız, öbür bölgelerin bilakis kıssayı ilerletmiyor. Hiç yüzüne bakmazsanız da bir şey kaybetmiyorsunuz yani. Fakat burada öbür bölgelerde bulamayacağınız birtakım pokémonları elde edebiliyor ve daha da kıymetlisi arkadaşlarınızı buraya davet edebiliyorsunuz. Poké Center önündeki bilgisayardan diğerlerini davet edebilir, lokal ya da online olarak birlikte oynayabilirsiniz. Arkadaşlarınızın sizinle kasabanızı geliştirmesine müsaade vermek istiyorsanız Gözlemci modunu (Spectator mode) kapatmalısınız fakat.
Gameshare özelliğiyle hesabında Pokopia olmayan bir arkadaşınızla bile oynayabilirsiniz. Ben meskendeki Switch 1’i Gameshare’le davet ederek Leon ile oynayabildim mesela. Lakin bu halde bağlanan oyuncular yalnızca oyundaki adalardan bir adedini ziyaret edebiliyor ve ona da Gözlemci moduyla bağlanabiliyor. Yapabilecekleri şeyler de epey sonlu. Küçük çocuklarınızı kısa mühlet eğlendirebilecek bir mod, onun haricinde pek bir numarası yok.
Bunun dışında şayet Nintendo Online’a parayı bayılmayı göze aldıysanız bir de Bulut Adaları (Cloud Islands) işin içine giriyor. Kendi bulut adanızı kurmak size geliştirebileceğiniz bir tane daha ada veriyor. Öbür 4 bölgenin tüm özelliklerini tek bir adada birleştiren bu yerde her şeye sıfırdan başlıyorsunuz. Tamam her şeye değil, paranız ve öğrendiğiniz tarifler sizinle geliyor. Fakat çantanızdaki tüm eşyalar, pokémonlarınız çevrimdışı oyununuzda kalıyor. Bu adayı ister halka açabiliyor, isterseniz de yalnızca arkadaşlarınızla paylaşabiliyorsunuz. Ve siz orada yokken de adanızı ziyaret edebiliyorlar. Bu Bulut Adalarını farklı bir özel sunucu üzere düşünün. Adanızı “Virtual Mode”a çekerseniz, diğerlerinin adanızı yalnızca gezebilmesini ancak değiştirememesini sağlayabiliyorsunuz. Eee yalnızca bakmaya mı gelecekler yani? Hem evet hem de hayır. Doğrusu o kadar hoş şeyler yapanlar var ki kıskanmamak elde değil. Kale yapanı mı ararsınız, tatil köyü mü?
Yer altına neon ışıklı Cyberpunk kenti yapan bile var. Gidip gezilmeye paha yani.
Ama ziyaretçilerin etkileşime girmeden yapabilecekleri bir şey daha var: O da fotoğraf çekmek. Çünkü oyunda fotoğrafını çektiğiniz nesneyi Poké Center’daki 3D Printer yardımıyla klonlayabiliyorsunuz. Tek gereksiniminiz olan şeyse pokémetal (ve bazen de ender pokémetal. Lakin isminin tersine çok da ender bir kaynak sayılmaz). Bulamadığınız meyve ağaçlarını, iskelet modüllerini, şimdi açmadığınız süs ve oyuncakları ve habitat ihtiyaçlarını şak diye kopyalamanız mümkün. Bu özellikler yeniden oyun içerisinde size hiç anlatılmayan şeyler. Sanal modda bir adayı ziyaret etmek için oyunun başlarında basitçe bulabileceğiniz sanal gerçeklik gözlüklerine (Mysterious Goggles) gereksiniminiz var. Gözlükleri taktıktan sonra gideceğiniz adanın 6 haneli kodunu girerek ziyaret edebilirsiniz.
Kısacası yapılacak şeylerin haddi hesabı yok: Tüm pokémonları toplamak, her yerin refah düzeyini 10’a çıkarmak, kasabanızı farklı adanızı farklı cennete çevirmek, yaratıcılığınızı konuşturup düşman çatlatmak… Lakin bunlar sizi gerilime sokmasın. Bu oyun nitekim de seçenek bolluğu krizine girilecek oyun değil. Metada yeri olan 6 IV’li pokémon kasılacak oyun hiç değil. Tam bilakis, öbür pokémon oyunlarında yüzüne bakmadığınız pokémonları sevip bağrınıza basacağınız oyun bu. Çünkü işi çöp yemek olan ve kendisi de çöp torbasına benzeyen Trubbish’i kim dünya taç giyme şampiyonasına götürür? Fakat Pokopia’da kıyıdaki çöpleri demir madenine dönüştürebilmesiyle bir anda aranılan pokémonunuz haline geliyor. Keza daha evvel hiç Timburr’un yüzüne baktığımı sanmıyorum lakin Pokopia’da prefabrik binaları yapmak için gereken en değerli özelliğe sahip kendisi. Bugüne kadar kenarda kalmış pokémonlar değere bindi hülasa. Yalnızca değere binmekle de kalmadı üstelik, pokémonların kendine has konuşma üslupları ve özel dialoglarıyla kendilerini sevdirdiler de.
Oyunda hakikaten çok büyük bir emek var. Pokémonların birbirleriyle etkileşimi, yemek yeme ve yüzme üzere animasyonları, her birinin kendine has konuşma biçimi derken… o kadar çeşitli ayrıntı var ki nitekim gece gündüz çalışmış olmalılar. Ortaya sıkıştırdıkları atıfları saymıyorum bile, oyun içinde kendiniz fark ettikçe gülümsersiniz. Şu kısmı da yapıştırıp geçmişler, pek de itina göstermemişler diye hissettiren hiçbir şey olmadı.
Peki bu kadar büyük bir oyunda her şey mi eksiksiz işliyor? Hayır aslında, vakit zaman pokémonlarınız da saçmalayabiliyor. Lakin oyunun o tatlı masalsı havası o denli bir içine alıyor ki sizi, bunları kodlama yanlışına değil de pokémonlarınızın şapşal tatlı bebekler olmalarına veriyorsunuz. Mesela konuta iki tane kocaman yatak koyuyorsunuz fakat Charmeleon yatağın yanında yerde yatıyor. Nedenn?? Ben o kadar boşuna mı uğraştım diyecekken aklıma onca para sayıp aldığım kedi yatağı yerine yatağın geldiği kutunun üzerinde uyuyan kedilerim geliyor ve anlıyorum. Kedilerin ve pokémonların hikmetinden sual olunmaz! İnsan üzere düşünmek bir yanılgı. Pokopia bir pokémon ütopyası: Kendi ortalarında insanların taklidini yapıyorlar akılları erdiğince. Kentlerden arta kalanları tekrar inşa ediyor, bir vakitler insanların yaşadıkları üzere meskenlerde yaşıyorlar. Ancak konutun çatısının olmaması onlar için büyük bir eksiklik değil, hatta bol bol güneş ve rüzgâr aldığı için artı bile sayılabilir. Hülasa biraz ezbercilik var ancak bu çok doğal değil mi? Burası pokémonların dayanılmaz verimli çalıştığı iş yeri değil sonuçta, pokémon ütopyası. Tek eksiğiyse… beşerler?
Yoo, Profesör’e bu hususta katılmıyorum. Beşerler eksik olsun! Buranın bir eksiği varsa o da dünya tatlısı kara kedim Litten! Yokluğunda Sprigatito’ma sarılıp ağlıyorum ve oyunun puanını 1 kırıyorum! Latife bir yana, oyunda alışılmış ki tüm pokémonlar yok fakat muhakkak bir çeşidin eksikliği net bir biçimde göze çarpıyor. O da buz pokémonları. Oyunda yalnızca 5 tane buz pokémonu var ki toplamda 300 pokémon olduğunu hesaba katarsanız siz de hak verirsiniz diye düşünüyorum. O yüzden bir sonraki ek paketin bir formda bir buz bölgesi ve buz pokémonlarını getireceği teorisi aklıma yatıyor. Şöyle karlı dağlarda bir Pokémon kenti de hoş olur, ne dersiniz?
