“Barış istiyorsan savaşa hazır ol”
Anno serisiyle uzun bir mazimiz var. 27 yıllık seri, 8. oyunu Anno 117: Pax Romana ile bir sefer daha karşımızda. 2010’ların birinci yarısında çıkan 2 oyun (Anno 2070 ve Anno 2205) haricinde daima geçmiş devirlere yol aldık. Ancak bu sefer sineması hayli geriye sarıyorlar ve takvim yapraklarının M.S. 117’yi gösterdiği ve Roma İmparatorluğu’nun karar sürdüğü bir periyoda götürüyorlar bizleri.
Pulvis Et Umbra Sumus
Son yıllarda birçok oyunda gördüğümüz formda 2 farklı karakterden birisini seçerek başlıyorsunuz oyuna. Bu karakterlerden birinci Marcia Tertia (3. Marcia), Decimus’un kızı. Öbür karakterimiz Marcus Naukratius ise, Decimus’un oğlu. İki karakterin kıssalarında ufak tefek değişiklikler kelam konusu olsa da nihayetinde senaryo büyük oranda tıpkı halde ilerliyor ve birebir noktaya varıyor.
Başlangıçta karakterimiz, Roma İmparatorluğu’nun hükmettiği birçok adadan birisinde görevlendiriliyor ve burada bir yandan kendini ispat etmeye çalışırken bir yandan da İmparatorun taleplerini yerine getiriyor elinden geldiğince. Anno 1800’dekine benzeri biçimde, bu adada işleri yoluna koyduğunuz anda öyküde bir kırılma yaşanıyor ve kendinizi değişik bir coğrafyada buluveriyorsunuz.
Bu sefer karaya ayak basacağınız nokta, “Mare Nostrum’un Batısı’nda”, Britanya dolaylarında bir ada. Sizi Albion’a gönderen imparator, bir yandan işe fayda bir yönetici olduğunuzu göstermenizi, bir yandan da sadakatinizi ispat etmenizi bekliyor. Bu da gönderildiğiniz takımadalarda yaşanan meseleleri çözmeniz gerektiği manasına geliyor. Bu adaların sakinleri Keltlerle ortadaki buzları eritmeniz, tertibi kurmanız ve Roma lejyonlarına hakkıyla liderlik etmeniz gerek sizin anlayacağınız.
Kelt isyancılara(?) Voada isimli bir bayan liderlik ediyor. Romalılara büyük bir düşmanlık beslediğine kuşku yok. İşte kahramanımızın ana sıkıntısı de tam olarak bu – Voada’yı alt edecek yahut bir formda onunla barış yapmanın bir yolunu bulacak.
Serinin en yakın örneği Anno 1800 ile kıyasladığımda, görece zayıf bir kıssa olduğunu düşünüyorum şahsen. Tamam, o denli hafızalarda yer edecek bir senaryo beklenmez genelde bu türlü oyunlardan. Ancak en azından evvelki oyundakine yakın bir performans sergilemelerini beklerdim kendi adıma.
Senaryoya ait eleştirebileceğim bir nokta da kitlenip kalma ihtimalinizi artıran bir yapısının olması. “Nasıl oluyor o o denli?” diye sorabilirsiniz. Şayet, bir an önce sıradaki ana misyonu yapayım ve kıssanın sonuna yanlışsız süratle yol alayım derseniz, o denli bir nokta gelebilir ki bütün üretiminiz bir anda durup tek adım ilerleyemeyecek halde bulabilirsiniz kendinizi.
Bunu aşabilmenin yolunu “sakince çabuk etmek”te buluyorum şahsen. Bilhassa senaryonun 2. kısmında, kentinizi düzgünce kurup geliştirmeye ve ekonominizi sağlam temeller üzerine oturtmaya odaklanmanız yerinde olur. Vazifeler için bir geri sayım işlemiyor nasıl olsa. Kendinizi tam manasıyla hazır hissettiğiniz ana kadar bu vazifeleri öteleyebilir ve güçlenip ilerleyen kısımlara hazırlanmaya öncelik verebilirsiniz.
Her ne kadar senaryo sizi muhakkak bir noktaya kadar öbür adalarda yerleşim kurmaya yönlendirmiyorsa da bunu ihmal etmeyin, adım adım koloninizi genişletin derim. Hem farklı kara kesimlerinde değişik kaynaklardan istifade etmiş hem de kendinizi tek kara modülüyle sınırlandırmamış olursunuz.
Benzer biçimde ticaretin çarklarını da döndürmeye başlamanız yerinde olur. Bu da elinizde bulunmayan eserleri etraf adalardan temin etmenizi sağlamanın yanında bu adaların yöneticileriyle alakalarınızı geliştirmenize de katkıda bulunur. Hem işin diplomasi kısmını da es geçmemiş olursunuz böylelikle.
Bunları yaptığınızda oyunda daha rahat ilerlediğinizi ve daha keyifli bir deneyim yaşadığınızı göreceksiniz. Aksi halde, oyunun sunduğu birçok şeyi es geçmeniz yahut gereğince tadını çıkarmadan ilerlemeniz kuvvetle olası.
Hazır ufak ufak temas etmeye başlamışken gelelim işin oynanış kısmına. İşte burada Anno 117’nin elinin bir ölçü daha kuvvetli olduğunu söyleyebilirim. Tam da beklendiği üzere, alıştığımız Anno deneyimini yaşatıyor bizlere. Aşina olduğumuz oynanışı, Roma (ve de Kelt) sosuyla renklendirip sunuyorlar.
Önce ada sakinlerinin yaşayacağı haneler kuruyor, odun kesip kereste yapmakla başlayıp sonrasında çok farklı mamullerle zenginleştireceğiniz bir üretim sistemi oluşturuyorsunuz. Tekrar Anno 1800’dekine benzeri formda, oyunun 2. kısmına adım attığınızda bu yeni coğrafyaya uygun olacak formda kullanabileceğiniz kaynaklar ve hammaddeler, hasebiyle da üretebilecekleriniz değişiyor. Ayrıyeten bina gelişimleriyle ilgili olarak ikili bir yapı da (Roma yahut Kelt stili) kelam konusu.
Özetle, yeniden besin üretimini ihmal etmeyip halkınızı besleyecek, silahlar üretip birlikler yetiştirecek, lüks sayılabilecek yahut komşularınızda bulunmayan eserler üretip ticaretle kasanızı doldurmanın yollarını arayacaksınız.
Roma yanarken keman çalmak
Siz “İşim başımdan aşkın, asker mi yetiştireceğim, ticaret mi yapacağım, milletin karnını mı doyuracağım” diye düşünüp dururken ahali de rahat durmuyor doğal. İsteklerin gerisi ardası kesilmiyor. “Şundan şu kadar üretmemiz lazım”, “Şuraya da birkaç hane dikelim”, “Şu tarlaların yakınında imalathane yok, bu imalathanenin yanında depo yok”, “Eğlence yeri isteriz”, “Modaya da uyalım, giysi kuşamımıza dikkat edelim” diye başınızın etini yemeyi ihmal etmiyorlar. Tamam, tahminen halktan çok ses yükselmiyor, ancak benim zihnimde bu türlü bir tablo canlanıyor ekrandaki onca uyarıyı görünce. Hem epey telaşenin ortasında cümbüş yeri istemek de nedir yahu? Tam da “Roma yanarken keman çalmak” özdeyişle örtüşen bir tablo değil mi sizce de?
Lakin yapacak bir şey yok, el mahkûm halkın muhtaçlıklarını karşılayacaksınız. Bir yandan da önünüzde uzanan çatışmalara hazırlanacak ve daha farklı sıkıntılarla yüzleşecek, farklı karakterlerin taleplerini de yerine getirmeye çalışacaksınız.
Eski Anno oyuncularına aşina gelecek bir oynanış olduğunu söyledim, fakat bu yenilikler barındırmadığı manasına da gelmiyor. İnşa ettiğiniz binaların vs. etraflarına ve de ada sakinlerine tesirleri, kentiniz için seçtiğiniz gelişim yolu ve bu yolun sağladığı artılar, diplomasi kısmındaki değişiklikler, Panteon içerisinde yaptığınız seçim ve bu Tanrının/Tanrıçanın sağladığı kutsama, ayrıyeten teknik/teknolojik gelişim ağacı üzere birçok yenilik ve geliştirmeyle oyunun çehresi değişiyor.
Öte yandan bir evvelki oyundan buraya taşınabileceğini düşündüğüm birtakım ayrıntılar da es geçilmiş durumda, onu da belirtmeden geçmeyeyim. Yeniden 60 dolar üzere bir fiyat çekmişken ölçeğin küçültülmesi çok da makul gelmiyor bana açıkçası (Ülkemize özel fiyatlandırma yapılmış durumda, Steam’de 48 dolara satılıyor. Lakin standart fiyatı üzerinden bir kıymetlendirme yapmak daha makul olur diye düşünüyorum).
Bir ihtimal, burada yer verilmeyen içerikler ve özellikler ileride gelecek ek paketlere saklanmış olabilir. Hatta büyük oranda o denli olacağını düşünüyorum. Anno 1800’e ne kadar ek içerik geldiğine bir göz atarsanız, burada takip edebilecekleri strateji hakkında da bir fikir yürütebilirsiniz.
Fakat yanlış anlaşılmak da istemem. Eksik yahut yarım bir oyun değil Anno 117. Halihazırda sunulanlarla da onlarca saat harcayacağımıza kuşku yok. Bir strateji oyunundan bekleneceği üzere, tekrar oynanabilirlik açısından eli kuvvetli bir oyun. Senaryo modunun eleştirilebilecek yanlarını hür oyun (sandbox) moduyla telafi ediyor bir kere daha.
İşin görsel tarafında söylenecek pek fazla şey yok. Tekrar hoş görünen, göze hitap eden bir oyun yapmışlar. Tahminen arayüz biraz daha kullanıcı dostu hale getirilebilirdi, onu da belirtmiş olayım. Seslendirmeler de başarılı, bilhassa ‘Albion İngilizcesi’yle yapılan seslendirmeler çok hoşuma gitti 🙂
Buraya kadar yazdıklarımdan anlaşılmıştır diye düşünüyorum. Fakat altını bir sefer daha çizmekten ziyan gelmez herhalde. Anno 117, serinin ruhunu taşıyan ve serinin takipçilerinin beklentilerini karşılayabileceğini düşündüğüm, eleştirilecek birtakım noktaları bulunmakla bir arada genel olarak başarılı bulduğum bir strateji oyunu.
