ABD her bahiste çok ileri seviyedeyken neden süratli trenleri kullanmıyor? İşte bu değişik durumun arkasındaki nedenler.
Japonya’nın mermi treni, Fransa’nın TGV’si yahut Çin’in binlerce kilometrelik devasa demir yolu ağlarını hepimiz gıpta ile izliyoruz. Fakat teknoloji denildiğinde akla gelen birinci ülke olan, Mars’a araç gönderen ve elektrikli araba ihtilalini başlatan Amerika Birleşik Devletleri’nde bu usul trenler bulunmuyor.
Peki ABD neden **yüksek süratli tren konusunda sınıfta kaldı? **Neden bu şekil araçlar ülkede tercih edilmiyor? ABD’ye gidenlerin de fark edeceği üzere ülkede ulaşım genel olarak ya otomobillerle ya da uçaklarla gerçekleştiriliyor.
Mesafeler ve nüfus yoğunluğu
Avrupa yahut Japonya ile ABD’yi kıyaslarken yapılan en büyük yanılgı, ölçek farkını göz gerisi etmektir. ABD devasa bir yüz ölçümüne sahip ve nüfus yoğunluğu, kıyı şeridi haricinde hayli düşüktür. Yüksek süratli trenler, birbirine yakın nüfusun ağır olduğu kentler ortasında verimli çalışır. Fransa’da Paris’ten Lyon’a gitmek mantıklıdı fakat ABD’nin ortasında, yani “hiçliğin ortasında” saatlerce giden bir trenin dolu olması zordur.
Nüfusun ağır olduğu bölgeler dışında kentler ortası uzaklıklar o kadar uzundur ki, tren ne kadar süratli olursa olsun uçakla rekabet edemez. New York’tan Los Angeles’a trenle gitmek, saatte 300 km süratle bile gitse günler sürebilirken uçakla bu aralık yalnızca 5-6 saattir. Bu nedenle sistem, doğal olarak hava yolu nakliyeciliğine evrilmiştir.
Otomobil kültürü
Amerikan hayalinin temelinde “özgürlük” yatar ve bu özgürlüğün simgelerinden biri de istediğiniz vakit kontağı çevirip gidebileceğiniz otomobilerdir. ABD’de otomobil almak epeyce kolaydır ve birden fazla insanın şahsî arabası vardır. Esasen toplu taşımanın yaygın olmamasının nedenlerinden biri de budur. Bu yüzden de ana odak demir yollarından fazla devasa otoyollardır.
Rayların sahibi kim?
En kıymetli noktalardan biri de elbet bu. Avrupa ve Asya’da demir yolu sınırları çoklukla devlete aittir ve öncelik yolcu trenlerinindir. Fakat ABD’de demir yollarının büyük çoğunluğu özel yük taşıma şirketlerine aittir. Örneğin Amtrak, bu çizgileri kullanmak için yük şirketlerine ödeme yapar. ABD, dünyanın en iyi yük treni ağına sahipken, bu durum yolcu nakliyatını felç etmektedir.
Sonuç olarak ABD’de yüksek süratli trenlerin kullanılmamasının gerisinde coğrafik yapı, nüfus yoğunluğu, kültürel farklılıklar üzere birçok mevzu yer alıyor. Tüm bunlar da ülkedek uçak ve arabaların daha yaygın olmasını sağlıyor.
