DLSS5’in teknoloji demosu üzerine düşünceler
Geçtiğimiz ay oyun teknolojileri cephesinin son yıllardaki en hararetli tartışmalarından birine şahit olduk. Daha DLSS’in 4.5 güncellemesini yeni kullanmaya başlamışken, Nvidia hem işleyiş hem de etkileyicilik açısından farklı düzeyde olan DLSS5’in teknoloji demosunu üzerimize attı ve ortalık kötü karıştı. Oyuncular tarafından çok büyük oranda negatif reaksiyonla karşılanan DLSS5 tanıtımı Nvidia’yı dalga konusu yaparken, kendisini oyun medyasının grafik teknolojileri tarafındaki tek bileni, tek ciddiye alınanı pozisyonuna getirmiş olan Digital Foundry’nin tanıtıma öncülük ettiği için mevt tehditleriyle müsabakasına sebep oldu.
Ölüm tehditleri bir kenara, teknolojinin kendisine yöneltilen ağır tenkitler ne kadar haklı derseniz, benim başım bu mevzuda biraz karışık diyebilirim. Kederimi açıklayabilmem ismine gelin teknolojinin pazarlanışına bakalım. DLSS5 tanıtımı, tartışmasız bir halde, Nvidia’nın uzun vakittir karıştığı en büyük pazarlama fiyaskosuydu. Geçtiğimiz sene RTX 5000 serisiyle yaşadıkları sorunların (hatalı üretilmiş kartlar, yanan güç kabloları, aylar uzunluğu yanlışları ayıklanamamış sürücüler) de ötesinde bir falso vermek zordu lakin bunu başardılar; hem de tahminen yalnızca yanlış görseller seçerek.
Biliyorsunuz DLSS5’in olay olmasına sebep olan görseller, Resident Evil Requiem’in DLSS5’siz ve DLSS5’li hallerinin karşılaştırıldığı görseller. Bunların en berbatı de hem görüntünün en başında gösterilen üzerine bir de thumbnail için kullanılan Grace görseli. Bu görsele birinci baktığınız anda, DLS5’in yeterli yaptığını söyleyebileceğimiz ışıklandırma ve geometri geliştirmeleri değil, Grace’in yüzünün apayrı (kalite olarak değil, direkt biçim olarak bambaşka) hale gelmesi. Karakterin şöyle bir 5-10 sene yaşlanıp, üzerine makyaj yapmış ve estetik yaptırmış üzere gözükmesi. Ortadaki farkları daha bir ortaya çıkarmak ismine üzerinde ekstra mı oynama yaptılar bilemiyorum lakin bence bu görsel, açık orta başkalarından daha berbat. O kadar makus ki ben birinci gördüğümde (ve tıpkı yorumu pek çok öbür insanın da yaptığını gördüm) düzmece AI görseli, göğüs falan sandım ki “gerçek AI Slop’u uydurma AI Slop sanmak” nitekim bu türlü bir periyotta bile yaşayacağımı düşünmediğim bir şeydi. Zorah demosundaki karşılaştırmalar yahut en kolayından yeniden Requiem’in Leon’lu görselleri, en azından halihazırda var olan tasarımı değiştirmek yerine geliştirme ekseninde Grace görselleri kadar ofansif gözükmüyorlar.
Şimdi burada sormak gereken soru bir soru var. Malumunuz RTX markası ortaya çıktığından ve oyunlarda ışın izleme standartlaşmaya başladığından beri, Ray Tracing uygulanmış görsellerin “o kadar da büyük bir fark yaratmadığı, harcanan süreç gücünün karşılığını vermediği” yorumlarını yapan önemli bir kesim var. Ray Tracing’in getiri ve götürülerini biz standart ana akım oyuncu kitlesi bence çok şuurlu bir biçimde ölçüp tartamıyor (ki bu olağan bir şey) lakin Nvidia’nın pazarlama tarafında bir şeyleri ele alış formunu elbette etkiliyordur. Benim bu rezalet DLSS5 tanıtımıyla kendime (çünkü Jensen Huang’a sorma talihim yok) sorduğum birinci kıymetli soru şu: Pazarlama departmanında biri, DLSS5’in yarattığı farkı vurgulamak ismine görselleri fazla mı mıncıkladı, yoksa teknolojinin çalışma biçimi bu tip sanat tasarımı katliamları yapacak kadar başına mı buyruk? Bunlardan birincisi geçerliyse ve teknoloji yapımcıların eline geçtiğinde ona kelam geçirebileceklerse, DLSS5 hakikaten de çok büyük bir şey olabilir lakin Nvidia elbette bu kadar büyük bir pazarlama falsosunu itiraf etmeyecektir. Ha lakin ikincisi geçerliyse yandık ki ne yandık ve Nvidia bunu da itiraf etmeyecektir. İşin bu kısmının yarattığı meçhullükten korkuyor ve bu bağlamda oyunculardan gelen yansıları, bilgi temelinde olsun olmasın haklı buluyorum.
Bir de bu işin, herkesin girdiği “DLSS5 oyun stüdyolarındaki sanat dizayncılarını işlerinden mi edecek, oyunlardaki görselleri artık gerçek beşerler tasarlamayacak mı?” tartışma dışında kalan bir spekülasyonum daha var. Artık DLSS ve FSR, malumunuz çözünürlük artırımıyla performans artışı yapmaktan, iki karenin ortasında birkaç tane daha sıkıştırmaya, ışın izleme tekniklerinin bıraktığı görsel kirlenmeyi temizlemeye varan, birinci tanımlanış biçimlerinin çok ötesinde işlevler kazandılar. İkisinin de kapsamı, isminin dışına taştı. DLSS5 ve AMD’nin geliştirmesi kaçınılmaz olan kırmızı ekip muadili, bu bağlamda her iki teknolojinin de o birinci “çözünürlük yükseltme” işlevinden yaptığı en devasa, en alakasız sapma olacak. Bu yüzden zati DLSS5’in DLSS ismiyle tanıtılması saçma evet lakin muhakkak ki pazarlaması kolay olsun diye bu tercih yapılmış. O yüzden bunu geçelim. DLSS ve FSR’ın halihazırdaki versiyonları bile günün sonunda “farklı” gözüküyorlar. DLSS bu ikili ortasında üstünlüğü kabul edilen teknoloji olsa bile günün sonunda bunlar birer algoritma ve mevzubahis farklar çok minimal farklar bile olsa imgeyi oluşturuş formları değişiklik gösteriyor; oyunların kullandığı motorlara, efektlere, render tekniklerine bağlı olarak FSR yahut TSR yahut PSSR kimi hususlardan DLSS’in önüne geçebiliyor. Benim endişem/spekülasyonum şu: Firmalarından kendilerine lisanslı teknolojileri, Generative AI kullanımı oyun geliştirme işinin içine daha da entegre epey, bu farkları çok da besbelli kılar mı? Önümüzdeki jenerasyon konsolların DLSS5’in temel aldığı Neural Rendering teknolojisiyle geleceği sık konuşulan bir husus. Her firma kendi Neural Rendering teknolojisini geliştirirse, bunların görselleri elden geçiriş halleri birbirinden farklılık gösterirse ve bu teknolojiler korktuğumuz üzere nispeten başına buyruk teknolojiler olursa, birebir oyunu Xbox’ta farklı, Playstation’da farklı, AMD ekran kartlı bilgisayarda farklı, Nvidia donanımlı bilgisayarda farklı görür müyüz? Grace (veya Resident Evil 10’daki halefi) Xbox’da kırmızı, Playstation’da bordo ruj sürer, PC’de makyajsız takılır mı?
Kafamda meczup sorular. DLSS5 oyun kesimi için yeterli mi olacak makus mü olacak emin değilim, karamsar tarafım ikincisine inanmaya daha meyilli. Fakat çok büyük bir eşiğin, bu teknolojiyle geri dönüşü olmaz biçimde aşılacağı kesin.
