Şeytanın art bahçesinde bir yaz gecesi rüyası
“Eski dünya ölüyor,
Ve yenisinin doğum sancıları yankılanıyor:
Artık, canavarların vakti.” – Antonio Gramsci
Şeytan size ne söylerse söylesin ona inanmayın. Onun baştan çıkarıcı yolları, istikametleri ve palavraları en temizimizi bile yoldan çıkarabilir. Gerçi yol belirli midir ki? Ya Şeytanın daima palavra söylediği? Göklerle yerler birbirine ne kadar düşkündür ki, aymaz cehaletimizi berbatlığa kapılmaktan korusun?
Peki ya kötülük yalnızca Şeytana mı mahsustur?
Tüm bu sorular başımın içinde devinimi hiç dinmeyen bir arı kovanı üzere vızıldayadursun, birinci sinemadan çok kısa mühlet sonra gelen The Bone Temple bir devam sinemasından beklenenleri ziyadesiyle vermekle meşguldü aktığı müddette. Nia DeCosta’nın Danny Boyle’un kinetik gücünden yoksun lakin derinlikli rejisi sinemanın temposunu tam tadında kurarken elini hiç korkak alıştırmamış. Vahşetse vahşet, kansa kan. Hepsi gırla. Birinci sinema boyunca takip ettiğimiz Spike bu sefer zır meczup tarikatçıların ortasına düşmüş durumda. Dr. Ian Kelson ise devasa alfa Samson’ı tedavi etmek için vefatı göze alıyor. Adeta mevtle dans ediyor. Ancak onun cüreti Jimmy Savile özentisi katil ve azapçı Jimmy’lerin karanlık adımları yanında pek şairane kalıyor. Jack O’Connell’ın dahiyane bir şeytanlıkla canlandırdığı kendine Jimmy Crystal diyen meczup, yok oluşun ve çürümenin bir özeti üzere. Tertip yok olunca gelen orman kanunlarına, travmanın dehşetine ve baba hasretine yenik düşmüş Jimmy her birine tekrar Jimmy ya da “Parmaklar” dediği takipçilerine bu hiçlikte sadece vefat ve yağma sunabiliyor.
Filmin genel dokusu her ne kadar birinci sinemadan biraz farklı olsa da Alex Garland’ın nefis ayrıntılar ve sürprizlerle ördüğü senaryosu burada da yağ üzere akıyor. Onun teolojik ideolojiyi grotesk dehşetle harmanlayışı tıpkı çağdaş çağa arkaik gözlerden bakan bir mağara adamını andırıyor. Bilhassa Samson karakterini derinleştirdikçe onun açılan kabuğunun altında daima bir ötekileştirme olduğunu da görüyor kendi ötekileştirdiğimiz, “zombileştirdiğimiz” insan kümelerini düşünüyoruz. Halbuki Dr. Kelson gibi şeytanı oynayan bir aziz de olabilirdik. Yalnızca biraz dinleseydik. Yalnızca biraz durup düşünseydik hiçliğe gerçek süratle yol alan dünyamızda taze bir yaban mersinini yiyerek huzur bulabilirdik. Kemik Tapınağı’na ruhumuzu ve vücudumuzu sunmaktansa onun hiç var olmamasını sağlamak, kurban vermeden canları bağışlamak. Tüm bunlar Şeytanı daima kulağına fısıldayan bir baba üzere gören Jimmy Crystal için imkânsız olsa da bizler Spike’ın saflığıyla kurtulacağız. Yahut bu yeryüzü cehenneminden tek kurtuluş ölümdür ki 28 Yıl cihanında ölen de ölmüyor bazen biliyorsunuz. Ve öylesi bir ‘yaşama’ Cehennemin kendisi bir lütuf olabilir lakin.
İlk sinemanın Memento Mori (Ölümü Hatırla) düsturuna ben burada bir de Memento Insania (Deliliği Hatırla) diye bir düstur eklemek istiyorum. Çünkü sinemadaki tüm karakterlerin yolu o denli ya da bu türlü deliliğin dikenli bahçelerinden geçiyor. Kimi onun kollarından dikenli bir taç yapıp başına takıyor, kimi labirentlerinde kayboluyor, kimiyse onun güllerinden koklayarak hülyalı düşlere dalıyor. Düşündüğünüzde böylesi bir ortamda yapacak öbür çok bir şey de yok üzere görünüyor. Lakin Garland’ın senaryosu tüm bu deliliğin ve teolojik hiçliğin içinden tekrar bir mana, tutunabileceğimiz bir kısım bulmayı başararak sinemanın tüm karanlığına karşın umudu yaşatmayı da başarıyor. Aslında o yüzden üçüncü sinemaya yapılan yol yanılgılardan ders almak ve unutmamak üstüne kurulu tam olarak. Evvelki adımda düştüğün çukuru hatırla ki, tekrar karşına bir çukur çıktığında düşmeyesin. Şeytana verdiğin elin bedelini ruhunla ödemeyesin. Kanını kim senin için döktü, unutmayasın.
Çünkü unutmak bu cehennemi dünyanın bir lanetidir, medeniyet sarhoşluğuyla başıboş avareler üzere arzda dolanan insanoğlu başına her gelen felakette Tanrıyı ya da Şeytanı cürümler. Lakin unutmuştur ki o Cennetin Bahçelerinden azade edildiğinde aslında özgürdür. Unutulmuştur. Salınmış ve şavkla sayenin özüne dönmüştür. Yalnızdır. Kimse onu dinlemeyecek kendinden öbür, kimse duymayacak yakarışlarını. O unutuldu. Zira ne sevmeyi ne ölmeyi ne de delirmeyi gerçek düzgün hatırlayabilmişti.
28 yıl sonra hala yapayalnız olan ruhların ömür gayreti kıyasıya sürerken, cana kıymamayı seçen koyun, kurtları kanlarında boğacak günü gelince. Şeytan raks edecek alevler içinde. Jimmy Krystal gülecek. Ve öldüğü gün yaşamaya başlayan Samson varlığında yeni hatırlayışlarla unutulmuş olanlara dönecek. Sinema tüm bu mitik karakterleri bahtın ağına umarsızca atarak yaşlı örümceğe yem yapıyor ancak ‘unutmayan’ birileri de var orada. Ve üçüncü macerada aklı selimin saf kaosla uğraşına şahit olacağız aşikâr ki.
Ve tahminen de canavarların evresi artık bitecek…
Editörün Notu: Birinci sinemanın müsaadeden hem giden hem gitmeyen fevkalade bir devam sineması olmuş Kemik Tapınağı. Çılgın, felsefi ve bol kanlı. Zombi tipi iki yılda iki sinemayla arşa taşındı resmen!
Not: 4 / 5
Yönetmen: Nia DaCosta
Oyuncular: Ralph Fiennes, Jack O’Connell, Erin Kellyman, Alfie Williams
