Netflix’in Warner Bros Discovery’i satın alması büyük yankı uyandırdı
Takvimler 1997 yılını gösteriyor. O sıralar 37 yaşında olan Reed Hastings, Apollo 13’ü izlemeye karar vermiş. Ve tek seçeneği olan Blockbuster’a gerçek yola çıkıyor.
Hastings, kaseti alıp meskene döndüğünde pek çoklarının yaşadığı üzere kaseti iade etmeyi unutuyor. Blockbuster’a ödediği 40 dolarlık gecikme cezası ise, bugün dünyanın en esaslı stüdyolarından birini satın alan Netflix’in kurulmasının önünü açıyor.
Netflix, 1999 yılında yalnızca DVD kiralama hizmeti veren bir şirket iken bundan tam 8 sene sonra bir streaming devine dönüşecekti. Doğal bundan ne Hastings’in ne kurucu ortak Marc Randolph’un ne de Blockbuster’ın haberi vardı.
Streaming genişlemesi, yalnızca Netflix’in değil bizim de temel cümbüş anlayışımızı zirveden tırnağa değiştirdi. Hayatımıza “binge-watch” üzere tabirler girerken dijital dünyanın artık televizyon ve sinemanın yerini alacağına dair hislerimiz de güçlenmişti. Yalnızca bu da değil, “Netflix Originals” tarifi da House of Cards dizisiyle birlikte hayatımıza girdi.
Hollywood ve TV dünyası ile ilgili bildiğimiz her şeyi zirveden tırnağa değiştiren bir “asi çocuk” olan Netflix, bugün cümbüş kesiminin en esaslı stüdyolarından birini resmen bünyesine kattı. Asi çocuk, artık bölümün dizginlerini elinde tutacak.
Rekabet İyidir
Son yıllarda cümbüş bölümünde ismini koyamadığımız bir konsolidasyon var. Bir tarafta doğulu Suudi Arabistan ve Çin üzere dev ülkeler, öteki kanatta Batılı teknoloji devleri Netflix, Microsoft ve Apple. Her kanat da mümkün olduğunca agresif halde genişlemeye kararlı. Ve bunların hepsi, Disney’in Fox’u satın alması ile birlikte başlamıştı.
Netflix’in “streaming” işinde tabiri caizse kasasını doldurduğunu gören büyük şirketler, bu işe girmeye karar verdi. Örneğin Amazon MGM’i satın alarak kütüphanesini genişletmişti. Hatta Warner Bros Discovery de 2022 yılında tam da bu hedefle kuruldu. İki kanat HBO’nun “kaliteli kütüphanesi” ve Discovery’nin “bağımlılık yapan içeriklerini” tek potada eritmeyi amaçlıyordu. Max isimli platform da bu periyotta kuruldu.
İşte bu periyoda ecnebiler “Streaming Wars” ismini veriyor. Her platform kendi özel içerikleri ile daha fazla izleyici çekmeye çalışırken, rekabetin artması kalitenin de yükselmesine imkan sağlıyordu. O denli ki bir devirler üst üste hit sinema ve TV dizilerini farklı platformlarda görmeye başlamıştık. Dedim ya, rekabet düzgündür.
Lakin bu çağ, Netflix’in 72 milyar dolar karşılığında Warner Bros Discovery’i alması ile son bulacak. Artık konsolidasyon ve birleşme çağındayız. Velhasıl Netflix eldivenlerini çıkartarak problemin artık abone kazanmak olmadığını, yalnızca ve yalnızca rakiplerini ortadan kaldırmak olduğunu resmen beyan etmiş oldu.
Serbest Piyasa
Konsolidasyon rüzgarları yalnızca Hollywood zirvelerinde esmiyor; oyun dünyasının kaleleri de birer birer el değiştiriyor. Electronic Arts, bir Suudi Arabistan fonuna 55 milyar dolar karşılığı satılmış durumda. Bu iki satın alımın ardında farklı sebepler olsa da, daldaki “taraf konsolidasyonunu” net bir halde gösterir nitelikte.
EA satışı, sermayenin el değiştirmesine neden olacak. Suudi Arabistan’ın yıllardır yapmaya çalıştığı “ellerini temizleme” operasyonu için yakıt vazifesi üstlenecek bu değişim, gelecekte EA’in alacağı kararları elbette etkileyecektir. Bu hem biz oyuncuların hem de EA stüdyolarında çalışan pek çok geliştiricinin hayatını değiştirecek. Fakat unutmayın, EA’e bu tutumundan dolayı sırt çevirebilir ve öbür seçenekleri değerlendirebilirsiniz.
Şimdi, hayatınız boyunca severek oynadığınız tüm oyunların haklarının EA tarafından satın alındığını düşünün. Dal tam olarak bu türlü bir değişimin içinde.
Nobel İktisat Ödüllü özgür piyasa savunucusu Milton Friedman, tüketiciyi satıcının “sömürüsünden” muhafazanın en yetkili yolunun rekabet olduğunu söyler. Rekabet sırf şirketler için değil, tüketiciler için de büyük ehemmiyet arz ediyor.
Netflix’in WB satın alımı “sermayenin el değiştirmesi” değil, kültürel bir mirasın 1999 yılında kurulan bir teknoloji şirketi tarafından asimile edilmesi manasını taşıyor. Yani streaming dalı süratle monopol olma yolunda emin adımlar atıyor.
Netflix, sırf WB’u satın almayacak. Warner Bros’un neredeyse 100 yıldır topladığı tüm kütüphanesi, IP’leri (Harry Potter, Batman, LOTR, DC Comics gibi) ve içerikleri Netflix’e geçmiş olacak.
Var Mı Yeni Projeler?
Bu satın alım, hayatımızı önemli oranda etkileyecek. En başta da cebimizi…
Takdir edersiniz ki bundan bu türlü sevdiğiniz şeyleri izlemek için “mecburen” Netflix kullanmak zorunda kalacaksınız. Bu da Netflix’in abonelik fiyatlarını istediği biçim ve biçimde revize edebileceği manasına geliyor. Yani buna reaksiyon göstermek için artık çok geç.
Tabii bu etkiyi yalnızca “izleyici” tarafından görmemek gerek. Genç ve yetenekli direktörlerin de çalabileceği kapı sayısı önemli oranda düşmüş olacak. Bu da kesimin uzun bir müddettir tartıştığı monopolleşme meselesini körükleyecek ve tahminen de yaratıcı pek çok projenin önü kapanacak.
Bir öbür sorun de kıymet verdiğimiz IP’lerin (LOTR, Batman vs.) Netflix’in son periyottaki hayal kırıklığı yaratan projeler ortasına katılması. Bu dev isimler, Netflix’in süratli tüketim algoritmasına kurban gitmesine ve birbirine benzeyen tonlarca projenin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Fakat asıl sorun izleme anlayışımızın değişmesi olacak. Evvelce ne izleyeceğimize kendimiz karar verirken, artık Netflix’in kendi algoritması tüm dünyanın ne izleyip neyi seveceğine karar vermeye başlayacak.
Eğlence Dalının Son Savaşı
İlerleyen günlerde bu ve buna misal satın alım işlerinin devam edeceğine inanıyorum. Hatta en yakın aday Ubisoft üzere görünüyor. Tencent’in Ubisoft’u satın alması ile birlikte doğu bloğu bir stüdyo daha kazanmış olacak. Cümbüş bölümü ise dev bir savaşın içerisine sürüklenmeye devam edecek.
Bakalım sırada kim var?
