Gothic 1 Remake – İnceleme

Oyuncunun elinden tutmayan oyunlar, ayağa kalkın, abiniz geldi!

Kendine oyuncuyum diyen birinin Gothic ismini duymamış olmasına pek ihtimal vermiyorum. Tamam oynamamış olabilirsiniz fakat kesinlikle duymuşsunuzdur. Bilhassa de bir devir bug (hata) deyince akla gelen birinci isimlerden biriydi ve yıllarca da bunun geyiğini yapıp durduk. Gothic nitekim de çok ancak çok ölçüde yanılgı içeren lakin buna rağmen bir o kadar özel bir deneyim sunan bir oyundu. Tam manasıyla bir eurojank diyebiliriz. Yani Doğu Avrupalı geliştiricilerin elinden çıkmış ancak uzunluğundan büyük işlere kalkışan bu geliştiricilerin “Elimizden gelen bu kadarmış” diyerek ortaya koydukları yanlışlarla dolu ve amaçlarını tutturamayan bir iş.

Ama buna karşın Gothic kült bir oyundur. İnanılmaz kütüklüğünü ve yanılgılarını görmezden gelmeyi başarırsanız acayip bir kıssa ve rol yapma tecrübesiyle karşılaşırsınız. Hatta birtakım açılardan benzersizdir bile diyebilirim. Ancak burada kalkıp da size Gothic övmecesi yapmayacağım zira kim ne yapsın şimdi 25 yıllık oyunu. Hele ki ortada orijinalin neredeyse tüm yanlışlarını ayıklamış, yeni özellikler eklemiş, görsel açıdan acayip bir düzeye çıkarmış ancak öykü ve rol yapma anlatısında en ufak bir kolaylığa kaçmamış dayanılmaz bir Remake versiyonu varken.

Gothic dünyasında beşerler orklara karşı verdiği savaşı kaybetmek üzere ve ellerindeki tek koz gizemli güçleri olduğuna inanılmaz bir cevher. İnsanların hükümdarı, daha güçlü silahlar ve zırhlar üretmek için gereken bu cevherin toplanması için git gide daha fazla insan gücüne muhtaçlık duyuyor ve bunun üzerine şöyle bir karar alıyor: Bundan bu türlü hata işleyen tüm erkekler madenlere yollanacak ve cezalarını maden toplayarak çekecekler.

E pekala bunların kaçmasını kim engelleyecek? Kral birbirinden güçlü 12 büyücüsüne buyruk veriyor ve bu maden kolonisini kapatacak sihirli bir Bariyer büyüsünü yapmalarını istiyor. Lakin büyü sırasında işler çığırından çıkıyor ve ortaya çıkan Bariyer tüm vadiyi kaplıyor, büyücüler de içeride kalıyor. Dahası, bu tek taraflı bir Bariyer. Bariyerden içeri canlı girebiliyor lakin dışarı çıkması mümkün değil. Büyünün yapılışı sırasında yaşanan aksilik ve çıkan düzensizlikte mahkumlar gardiyanları öldürüp koloninin hakimiyetini ele alıyor. Bu çok büyük bir koz demek zira Kral’ın cevhere muhtaçlığı var. Bu sayede Kral ile mutabakatlar yapılıyor, toplanan cevherler karşılığında aşağıdakiler ne isterse veriliyor: Bayanlar, eşyalar, silahlar…

Zaman geçtikçe aşağıda üç fraksiyon kamplaşıyor. Old Camp madenlerden bir adedinin sahibi ve direkt Kral ile takas yapıyor. New Camp bir öbür madenin sahibi fakat onlar topladıkları cevherleri Krala vermiyor, zira gereğince çok cevher toplayıp patlatırlarsa bunun gücüyle Bariyeri yok edebileceklerine inanıyor. Swamp Camp ise ‘otçular’ kampı, bunlar ürettikleri Swampweed sayesinde öteki kamplarla ticaret yapan ve kafayı Sleeper isminde bir tanrıyla bozmuş tipler.

Onlar da Sleeper’ın kendilerine yol göstereceğine inanıyor ve bu doğrultuda hareket ediyorlar.

Biz ise… Biz hiç kimseyiz. Sözün tam manasıyla hiç kimse. İsimsiz, yeteneksiz, kayda kıymet bir özelliği olmayan bir mahkumuz. Tam Bariyerden içeri atılacakken elimize Ateş Büyücülerine ulaştırmak için yazılmış bir not sıkıştırılıyor, bu kadar. Gerisiyse… Gothic’e beğenilen geldiniz.

“Hiç kimseyiz” derken abartmıyordum. Oyuna başladığımızda üzerimizde bir paçavradan öteki bir şey yok; silah milah hak getire. Zati seçilmiş kişi, muhteşem kahraman, öykünün öznesi falan da değiliz. Sıradan bir mahkumuz. Şimdi siz sıradan bir mahkûmun eline sopa verip “Git şu kurdu öldür” derseniz o mahkûm ölür. Hah işte Gothic’te de ölüyoruz. Bu büsbütün bir sıfırdan başlama öyküsü. Sıfırdan başlıyor ve yavaş yavaş ancak nitekim de yavaş biçimde kendimizi geliştiriyor, silahlarımızı ve zırhlarımızı güçlendiriyor ve çekinilesi bir güç olmaya başlıyoruz. Tüm bu süreç o kadar doğal hissettiriyor ki bu hissi veren çok fazla oyun olduğunu söyleyemem.

Gothic’in bence insanları soğutan kısmı hiç o denli elden tutmayla falan uzaktan yakından alakası olmaması. Gothic güç bir oyun. Gothic bilhassa de birinci 10 saatte yolda bir kurt gördün mü topukların vura vura kaçmalı bir oyun. Uzaktan bir yaratık görünce “Bu beni yer!” diyerek sessizce sıvışma oyunu. Zira Gothic’te scaling diye bir şey yok. Düşmanların gücü sizin levelinizden büsbütün bağımsız. Kazayla yolunuz yanlış bir yere düşerse hayatta kalma talihiniz sıfır. Hele ki tıpkı anda üstüme 2-3 düşman gelsin dediniz mi onun yerine mezarınızı kazın daha iyi…

Bakın kendimce güçlenmişim aslında, her ne kadar Strength’e ehemmiyet versem de kalburüstü bir yay kullanabilecek kadar da Dexterity’m var. Elimdeki kılıç da üzücü değil. Üstelik Shadows’a katılmışım ve üzerime düzgün berbat bir zırh vermişler. Misyonum beni bir goblin mağarasına sürükledi. Birebir anda iki tanesi üstüme geldi mi aslında soluk aldırmıyorlar. Evvel okla birini vurup kaçıyorum, peşime tek birinin düştüğüne emin olunca dönüp yüzleşiyorum. Onda bile ben tam kılıcımı indirip sıhhatinin dörtte birini aldım diye sevinirken bana bir oturtuyor, akabinde bir tane daha, ölüyorum. Bir goblin mağarası temizlemek 4 saat sürer mi? Bu mühlet içinde 40 kez save-load yapılır mı? Gothic oynuyorsanız yapılır.

Bu ufak örneğe karşın size Gothic’in neler yaptığından çok neler yapmadığımdan bahsedeceğim ki bu oyun sizlik mi yoksa “Benden uzak dursun da kime giderse gitsin”lik mi, ona o denli karar verin istiyorum.

Oyunda beleş harita diye bir şey yok. Bir bölgenin haritasını istiyorsanız o haritayı satın almalısınız. Haritayı alınca da her yer işaretlenir sanmayın, zira bu haritalarda tek gördüğünüz şey dünyanın o kısmını ayrıntılı bir tasviri ve yönünüzü bulmaya yardım edecek ‘anıtlar’. Mesela “Şu ağacı görmüştüm, demek ki şu yoldan sağa dönmeliyim” üzere yani. Haritada yalnızca kendi yerinizi görüyorsunuz, bir de şayet satın aldıysanız öbür kampların yerlerini. Pusula yok. Vazife işaretçisi yok. Yok da yok.

Gothic o alıştığınız açık dünya RYO’larına benzemiyor. Hani haritayı bir açarsınız bir sürü ilgi noktası, “Ay burada ne var”, “Aman şurada bir misyon varmış” diye dolaştığınız oyunlar üzere değil yani. Zira Gothic’te takip etmeli bir vazife sistemi yok. Bir NPC ile konuştuğunuz vakit onu dinleyeceksiniz; size söylediği yerin neresi olduğunu anlayacaksınız. Haritadan açıp gayenizi gördüğünüz, ekranın üstündeki pusuladan maksada kaç metre kaldığını takip ettiğiniz oyunlardan değil zira bu. Şayet aşçı size “Aradığım yosun anca rutubetli mağaralarda yetişiyor” dediyse rutubetli mağara bulacaksınız, şayet biri size terk edilmiş bir madeni tanım ediyorsa “Sanki oyunun başında ona misal bir yerin yanından geçmiştim, bakayım orası mıymış” diye soracaksınız kendinize. Gothic bu bahislerde işinizi kolaylaştıran bir oyun değil, Remake versiyonu da bunu olduğu üzere koruyarak çok düzgün bir iş çıkarmış.

Mesela “Aman sıhhatim çok azaldı, şuracıkta uyuyup dinleneyim de sıhhatim düzelsin” mi diyorsunuz? Demeyin. Gothic’te o denli her yerde uyuyamazsınız. Hele ki bir yatak yoksa dinlenme imkânınız yok. Vakit geçirme de yok. Yatmak istiyorsanız ya kendi yatağınız olacak, ya birisini öldürüp onun yatağını işgal edeceksiniz. Şayet bulunduğunuz yerde bu türlü bir bahtınız yoksa da kuzu kuzu bekleyeceksiniz. Birebir benim New Camp’te kendime yataklı konut alamadan evvel (çünkü meskenini çalacağım Shrike’ı indirecek güce sahip değildim henüz) bir misyon almak için tam 14 oyun saati boyunca dağ, tepe, batan güneş, uluyan kurtlar seyretmek zorunda kalmam üzere.

Çünkü Gothic’teki tüm NPC’ler kendi hayatlarına sahip. Belirli saatlerde uyanıyor, belirli saatlerde çalışıyor, duruma nazaran tavernaya gidiyor, duruma nazaran devriye geziyorlar. Gecenin ikisinde Cord’u yatağından kaldırıp da “Bana tek elli silah öğretir misin?” diyemeyeceğinize nazaran öğle olmasını ve onun işinin başına geçmesini beklemeniz lazım. Ya da pusuya düşürmek istediğiniz birinin akşam saatlerinde içmiş halde konutuna dönüş yolunu kesmeniz. Gothic bu bakımdan yaşayan dünyanın çok hoş bir örneği.

Gothic’te para, daha doğrusu cevher bedelli. Yetenek geliştirirken de, bir şeyler satın alırken de cevhere muhtaçlık var. Fakat bilhassa de oyunun başlarında cevher edinmek son derece güç. Anca sağda solda bulduklarınızla ya da elinize geçen tek tük eşyayı satarak kazandıklarınızla yönetim etmek zorundasınız. Üstüne bir de Old Camp’teki tüccarlarının kendilerinin de pek paralı olmadığı gerçeği eklenince istediğiniz haritayı satın almak bile büyük olabiliyor. Cebinizde 20 cevher varken tanesi 2 cevherden ok satın almak zorunda kalmak da.

Gothic’te parası neyse bastırayım da zırh alayım diye bir şey de yok. Zira bu dünya fraksiyonların ve o fraksiyonlarda el üstünde tutulan sınıfların dünyası. Yani bir zırh elde etmek için evvel fraksiyonlardan birinde aşikâr bir düzeye kadar ilerlemeli ve o kampa kabul edilmelisiniz. Old Camp’te bir Shadow olarak başlıyor ve sonrasında Warder yahut Fire Mage olabiliyorsunuz. New Camp’te Mercenary yahut Water Mage, Swamp Camp’ta ise en güçlü yakın savaş sınıflarından biri olan Templar var. Seçtiğiniz kamp bilhassa de birinci kısımdaki vazifelerinizi ve bu misyonları nasıl tamamlayacağınızı da belirliyor. Bir kampa katıldığınızda yahut kısım bittiğinde mevcut misyonlardan kimileri başarısız olarak işaretlenebiliyor lakin bu türlü şeyleri pek kaygı etmeyin. Bir kampa kabul edilip bir de rütbe atladınız mı işte o vakit size temel bir zırh veriyorlar. Parasını vererek bu zırhı biraz özelleştirmeniz, görünüşünü ve istatistiklerini değiştirmeniz mümkün. Fakat bunu yapabilecek düzeye gelmeniz çok fakat çok saatlerinizi alıyor. Gothic sizin o ferdî gelişim serüvenini sonuna kadar hissetmenizi istiyor zira. O denli “İki saat grind yaptım, bir sürü param var, gittim en güçlü zırhı aldım, sonra da bastım Strength’e!” diye bir talihiniz yok anlayacağınız.

Gothic’te “karanlık” yalnızca akşam olunca yahut bir mağaraya girdiğinizde olan bir olay değil, oyunda sahiden karanlık var. Bir mağaradasınız, o mağarada düşmanlar var ve savaşmanız lazım. Fakat kimseyi göremiyorken nasıl savaşacaksınız? Bir meşale yakıp, onu yere bırakıp ve etrafın aydınlanmasını sağlayarak alışılmış ki! Bunu nasıl düşünemediniz. İşte bunun üzere sabır zorlayan şeylerle dolu Gothic dünyası.

Oyunun yırtıcı dünyasının tam bir katil olduğunu söylemiştim: Hayvanlar, yaratıklar, orclar, goblinler. Fakat tek tehlike onlar değil natürel, beşerler da başka bir kaygı. Örneğin New Camp’ten Old Camp’a dönerken bir köprüyü geçtiğinizde iki tane haydut sizi durdurup para istiyor. Köprü başını tutan troller üzere. Bunu istisnasız her seferinde yapıyorlar ve ödemezseniz de saldırıyorlar. Onlarla başa çıkabilecek düzeye gelene kadar dayı diyorsunuz, “Bu iş olur” dediğiniz andaysa “AYI” diye haykırarak kafalarını yarıyorsunuz. Gothic’te bir insan düşmanın (veya dostun) canını sıfırladığınızda ölmüyor, yere düşüyor ve bu noktada ister üstünde her şeyi çalabiliyor isterseniz de öldürebiliyorsunuz. Bu işi dost karakterlere yaptığınızda o sersemlikle sizin mallarınızı çaldığınızı anlamıyorlar herhalde, zira ayıldıklarında tekrar dost kalmaya, hatta misyon sırasındaysanız vazifesi birlikte yapmaya devam edebiliyorsunuz. Bu bilhassa de oyunun aşikâr bir kısmında hoş silahlar ve para elde etmek için yararlı bir taktik.

Örneğin daha Old Camp’e gelmeden tanıştığınız avcı Drax’ı sizi New Camp’e götürmeye ikna ederseniz yolunuzun üzerinde karşınıza çıkacak hayvanları o öldürüyor, sizse gelen exp’nin keyfini çıkarıyorsunuz. Diyelim ki sağdan soldan çektiğiniz hayvanlar fazla geldi ve Drax’ın canı tabana vurdu. Hop bir tane geçiriyorsunuz kafasına ve bir anda hoş bir yay sahibi olmuş oluyorsunuz. Alışılmış Drax ayılınca elinde ne silahı kalmış oluyor ne de diğer bir şeyi. Yani yolun devamında birileriyle kapışması gerekirse pek bir işe yaramıyor, zira adamın elinde silah bırakmadık. Bunun üzere hoş ayrıntılarla dolu işte Gothic.

Ha oyunda olmayan şeylerden bahsediyordum değil mi? Mesela süratli seyahat olayını da unutun en güzeli siz ya. Bir kez oyunda her yere yaya gitmek dışında bir seçeneğimiz var, o da binek olarak kullanmak için bir scavenger evcilleştirmek lakin o misyonu almanız da, tamamlamanız da hemencecik olacak bir şey değil. Alternatif olarak kurt üzere süratli bir hayvana dönüşme büyüsü de kullanabiliyoruz ancak bu da süratli seyahatin yerini tutabilecek bir şey değil, yalnızca bir yerden başkasına biraz daha süratli gidebilmenizi sağlıyor. Süratimiz ne olursa olsun misyondan misyona koştururken bir New Camp’e, oradan Swamp Camp’e, oradan Old Camp’e mekik dokuyup duruyoruz ve bu dokuma da oyun saatimizin değerli bir kısmının yollarda geçmesi demek. Neyse ki ileriki kısımlarda “kamplara ışınlanma rünü” kazanıyoruz lakin kamptan kampa geçiş dışında oyun dünyasında büsbütün kendimiz gezmemiz gerekiyor. Birinci başlarda her şey bir karışık geliyor, “Bu yol mu gidiyordu, neresi gidiyordu Swamp Camp’a” diye düşünürken 20 saatten sonra artık gözünüz kapalı aşmaya başlıyorsunuz yolları. İnsan hafızası pek acayip.

Gothic 1 Remake, Alkimia Interactive’in birinci oyunu fakat aslında tam olarak da bu oyunu geliştirmek için kurulan bir stüdyo kendileri. Hatta Gothic’in özgün geliştiricilerinden kimileri da Alkimia takımına katılmış. Birinci başta Unreal Engine 4 kullanırken oyunun geliştirilmesi sırasında Unreal Engine 5’e geçmişler ve ortaya görsel açıdan çok düzgün bir oyun çıkmış. Unreal Engine 5’in bu cins oyunlarda yaşattığı Traversal Stuttering olayı hepinizin malumu, lakin ben Gothic 1 Remake’te performans bakımından en ufak bir problemle dahi karşılaşmadım. 3440×2160 çözünürlükte, tüm ayarlar sondayken akan bir performansı var ve bu beni sahiden de şaşırttı.

Üstelik hani en başta demiştim ya, Gothic 1 epey problemli ve kusurlarla dolu bir oyundu diye. Gothic 1 Remake bu bahiste inanılmaz bir iş çıkarmış ve hatırladığım yanlışların büyük çoğunluğunu ayıklamış.

Alkimia yalnızca birinci oyunun görsellerini yenilemek üzere bir kolaya da kaçmamış, oyun dünyasını da büyütmüş. Yepyeni Gothic’te devrin teknik yetersizlikleri sebebiyle içi doldurulamamış yahut yarım bırakıldığını hissettiren birtakım bölgeler vardı, Remake bu bölgeleri de doldurmuş. Oyun haritası özgününe nazaran %20 daha büyük ve bunları destekleyecek de yeni misyonlar eklenmiş oyuna. Bu değişiklikler bilhassa de 2. kısımdan sonra kendisini daha çok hissettirmeye başlıyor zira artık kamplar arasında mekik dokumanın dışında oyun dünyasını yeterliden güzele keşfetmeye başlıyorsunuz. Özgününde bayan karakterler yalnızca imgede kalıyordu, Remake ise onlara isim vermiş, diyaloglar vermiş, misyonlar eklemiş. Bu dünyada pek yerlerinin olmadığı belirli fakat orada sebep bulunduklarını da üzücü de olsa anlıyorsunuz. Bu da oyunun kıssasına bu bakımdan da duygusal bir not eklemiş. Bilhassa de Syra’nın kıssasına dikkat diyeyim şimdilik.

Alkimia öykünün orc tarafına da çok büyük itina göstermiş, orcların kültürünü çok daha yeterli yansıtmış. Hatta orc lisanı için profesyonel dilbilimcilerle çalışmışlar, bu da ufak bir bilgi. Hatta ve hatta, Orclar nitekim de başka bir fraksiyon üzere bu oyunda, Orc lisanını bile öğrenebiliyor, özgün oyunda olmayan Orc misyonlarına çıkabiliyoruz.

Yazı boyunca yer yer güzellemeler yaptım, yer yer oyunun acımasızlığından bahsettim ancak kusurlarına pek değinmedim, değil mi? Değinesim de yok aslında, zira bu sefer nitekim de oyunun kalitesinin önüne geçen stilde şeyler yok. Fakat mesela envanterin düzenlenemiyor oluşu, hele ki bir eşya sınırlaması olmadığından elimize geçen her çerçöpü toplayabildiğimiz bir oyunda büyük problem. Select düğmesini basılı tutunca açılması gereken harita açılmayınca envanterden seçmek için her seferinde beş altı sekme aşağı inmek keyifli olmuyor ancak işte yalnızca bu yüzden de oyunu yeresim yok bir yandan da. Bunun dışında tek tük yanlışlar doğal ki var, NPC’lerin bize eşlik ettiği kimi vazifelerde yol bulma işi sapıtabiliyor, kimi topraklarda karakterimiz bir yerlerin arasında sıkışabiliyor (ve çıkmak için baya bir efor göstermeniz gerekiyor), bazen size takviye olması gereken NPC’ler bunun yerine size saldırmaya başlayabiliyor ki bu aralarında en hudut bozucu olanı 🙂

Ama sonuçta ben bir Gothic oyununun aslında yanılgısız olmasını beklemezdim, bilakis bu tıp yanlışları gördükçe “Orijinal Gothic ruhunu korumuşlar ehe ehe” diye espriye bile vurup geçtim. Sonuçta bu son derece güzelleştirilmiş ve güzelleştirilmiş olsa da bir Eurojank oyunu ve jank dediğimiz şey esasen kusursuz olmaz. Sabırsız oyuncular için değil. Kolaya alışmış oyuncular için hiç değil. Gerçekçi bir ilerleme sistemini ve “bir hiç kimsenin hikâyesini” iliğine kadar deneyim etmek isteyenler için bir RYO Gothic 1 Remake. Tüm bunlara tamamsanız eminim ki şu oyunda geçireceğiniz onlarca saatin akabinde siz de bir an evvel Gothic 2 Remake duyurulsun diye düşünmeye başlayacaksınız.