Sesli Mesajlar Tüm Dünyada Bu Kadar Yaygınken İngiltere’de Neden Tercih Edilmiyor? (Mantıklı Sebepleri Var)

Günümüzde artık uzun uzun yazmaktan çok bir şeyleri sesli olarak anlatmayı tercih ediyoruz. Pekala bu durum İngiltere’de niçin dünyanın geri kalanından çok daha farklı?

Takvimler Ağustos 2013’ü gösterdiğinde WhatsApp sessiz sedasız fakat dünyayı değiştirecek bir özellik olan sesli bildirisi duyurmuştu. Ortadan geçen 13 yılın akabinde pek çok şeyi sesli iletiyle anlatmaya alışmış olsak da dünyanın öteki bir ucunda, İngiltere’de bu durum çok lakin çok farklı.

İngilizler için yakın bir arkadaşınızdan gelen, aile içi bitmek bilmeyen bir dramayı yahut ofisteki entrikaları anlatan 10 dakikalık o sesli bildiri… Günlerinin en büyük kâbuslarından biri.

Hindistan, Meksika, Hong Kong ve Birleşik Arap Emirlikleri üzere ülkelerde sesli iletiler, yazılı metinlerin tahtını sarsacak kadar tanınan fakat haritada biraz daha farklı tarafa gittiğimizde garip bir gerçekle karşılaşıyoruz. İngiltere, sesli bildiri virüsünü bir türlü kapamadı. Pekala lakin neden? Neden birtakım ülkeler sesli bildiriye bu kadar âşıkken, İngilizler bu fikirden köşe bucak kaçıyor?

Verilere nazaran İngilizler “sesi” sevmiyor

Yakın vakitte İngiltere’de 2.300’den fazla yetişkinle yapılan bir YouGov anketi, tablonun ne kadar net olduğunu ortaya koydu. Sesli iletilerin popülaritesi geçen yıla nazaran biraz artmış olsa da İngilizlerin yalnızca %15’i bu prosedürü sistemli olarak kullanıyor. Bayanlar, erkekler ve hatta Z nesli dâhil her yaş kümesinde sesli iletiler, en az tercih edilen irtibat yolu.

Dahası, 2024 yılında 17 gelişmiş ülke ortasında yapılan araştırmaya nazaran İngiltere, sesli iletiye en aralıklı ülke. Ankete katılanların %83’ü yazışmayı tercih ederken, yalnızca %4’ü “Sesli mesajcıyım” diyor.

“Dinlemek zorunda kalma” düşüncesi

Neden bu kadar nefret ettiklerini anlamak için İngilizlerin hayatlarına biraz daha yakından bakmamız gerekiyor. Doğal biraz da insan fizyolojisine…

Bir sesli iletisi gönderen için her şey çok kolaydır. Bir tuşa basar ve dakikalarca içini döker fakat alıcı için durum farklıdır. Tüm işini gücünü bırakıp pür dikkat o iletisi dinlemesi gerekir. Düşünsenize, ekranınıza 6 dakikalık bir sesli ileti düşüyor. Gönderenin meskeni mi yandı, kedisi mi öldü, yoksa yalnızca sabah içtiği kahvenin ne kadar lezzetli olduğunu mu anlatıyor? Oynat tuşuna basıp sonuna kadar dinlemeden bunu bilmenin hiçbir yolu yok. İşte bu durum çoğunlukla İngilizlerde olsa da dünya genelinde pek çok kişinin sesli iletilerden rahatsız olmasına yol açıyor.

University College of London’dan Sosyoloji Profesörü Jessica Ringrose’a nazaran İngilizler bağlantı biçimlerinde başka kültürlere kıyasla çok daha aralıklı. Sesli bildiriler, konuşmayı seven ve ilgilerinde daha “dışa dönük” olan kültürlere hitap ediyor. İngilizlerin nispeten içine kapanık bağlantı biçiminde olduklarından kısa ve öz yazışmalar daha cazip geliyor.

Spectator müellifi Rory Sutherland durumu şöyle özetliyor: “Nispeten verimli bir lisanımız var. İngilizce’de özür dilemek için destan yazmanıza gerek yok.” Ayrıyeten Sutherland, 5 dakikalık bir ileti göndermenin karşı tarafa karşı düpedüz “kabalık” olduğunu savunuyor.

Peki dünyanın geri kalanı neden bu kadar seviyor?

Madalyonun öteki yüzünde ise sesli bildirilerin âdeta hayat kurtardığı ülkeler var. Örneğin, Hindistan nüfusunun neredeyse yarısı sesli iletileri en az metin bildirileri kadar seviyor. Bunun ardında ise epey pratik ve insani sebepler yatıyor.

• Hindistan üzere çok lisanlı kültürlerde beşerler “Hinglish” (Hintçe ve İngilizce karışımı) üzere akışkan lisanlar kullanıyor. Daima lisan değiştirmek konuşurken çok doğal lakin klavyede yazarken tam bir azap. Bilhassa mahallî alfabelerin klavyelerini kullanmanın zorluğu yahut yazılı okuryazarlığın düşük olduğu kırsal bölgelerde, bir tuşa basıp konuşmak her şeyi çözüyor.
• Hindistan ve Meksika üzere ülkeler, dünyanın dört bir yanına yayılmış devasa diaspora topluluklarına sahip. Zıt saat dilimlerindeki sevdiklerinizle bağlantı kurmak için telefonlaşmak her vakit mümkün olmuyor. Sesli bildiriler, canlı bir telefon görüşmesi kadar şahsî hissettirirken, bir metin bildirisi kadar da esnek bir irtibat sağlıyor.
• En değerlisi de sesli bildiriler yazının veremediği o “zengin” duyguyu barındırıyor. Mevzu dedikodu yapmak yahut hararetli bir olayı anlatmak olduğunda ses tonundaki o heyecanı, vurguları ve fısıltıları duymanın yerini hangi emoji tutabilir ki?

Bilim bu mevzuda ne diyor?

2011’de ABD’deki Wisconsin-Madison Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, çocukların ebeveynlerinin sesini telefonda duyduklarında gerilim hormonu olan kortizolün düştüğünü, sevgi ve bağ kurma hormonu olan oksitosinin ise arttığını kanıtladı.

Elbette bir sesli bildiri, karşılıklı ve anlık reaksiyon verebildiğiniz canlı bir telefon görüşmesi kadar duygusal bir tesir yaratmayabilir fakat psikologlara nazaran, karşı tarafın sesini duymak yazılı bir metne nazaran his transferini artırıyor ve kiminle konuştuğumuza dair o “belirsizlik” hissini ortadan kaldırıyor. Tahminen de flört uygulamalarının son yıllarda süratle sesli bildiri özelliğini getirmesinin sebebi tam olarak budur lakin… İngilizler için bir müddet daha yazılı ileti birinci tercih olarak kalmaya devam edecek üzere görünüyor.