Biz şimdi bu animeyi çocukken izlemedik mi? Nasıl izlemedik?
Orbitals’ı açtıktan sonra insanın kafasında çok tuhaf bir his oluşuyor. “Ben bunu daha evvel görmüş müydüm?” Hayır, görmediniz. Bu türlü bir anime 1989 yılında yayınlanmadı, cumartesi sabahı televizyonda karşınıza çıkmadı, çocukken izleyip ismini unuttuğunuz bir VHS kasetinde de yok. Fakat Tokyo merkezli Shapefarm öylesine ikna edici bir görsel dünya yaratmış ki bir noktada insan kendi hafızasından bile kuşku ediyor. Oyunun geliştiricileri de zati projeyi kendi aralarında aşağı yukarı bu türlü tanım etmişler: “Ya 80’lerde sahiden yayınlanmış ancak sizin bir biçimde kaçırdığınız bir anime olsaydı?” Bence epey değişik bir fikir.
İşin farklı yanı Orbitals’ın bu numarası sırf bir filtre basıp karakterlerin üstüne sinema grain atmakla hudutlu değil. Renklerinden animasyon suratına, arka plan fotoğraflarından patlamaların biçimine kadar neredeyse her şey periyodun Japon animasyonlarını taklit etmek üzere hazırlanmış. Unreal Engine 5 altında hareketli nesnelerle arka planlara farklı kare suratları uygulanıyor, karakterler cel-shading ile çizilirken hareketsiz çevreler boyanmış anime fonlarına benzetiliyor, üstüne sinema greni ve halasyon üzere analog çekim kusurları ekleniyor. Birkaç dakikalığına bakınca güzel bir retro filtre; birkaç saat oynayıncaysa oyunun eksiksiz estetik kimliğine dönüşüyor. Lakin tüm bu zahmete de değmiş arkadaşlar, Orbitals acayip hoş görünüyor.
İki kişi olmadan uzaya çıkmak yasak
Hikâyenin merkezinde Maki ve Omura isminde iki genç kâşifimiz var. Yaşadıkları uzay kolonisi Storm Wall ismi verilen doğaüstü bir kozmik fırtınanın içerisinde sıkışmış durumda ve ikili meskenlerini kurtarabilmek için bu duvarın ötesine geçip tahlil arıyor. Hikayenin başlangıcında çocukluklarına, geçmişte yaşanan felakete ve onları bugün oldukları hale getiren kimi tuhaf teknolojilere de değiniliyor fakat spoiler tarafına fazla bulaşmayalım. Temel bilmeniz gereken şu: Bu macerayı tek başınıza oynayamıyorsunuz. Orbitals baştan sona iki kişi için tasarlanmış. Mahallî split-screen, online oyun, GameShare ve bir arkadaşınızın oyuna ücretsiz katılmasını sağlayan Global Friend’s Pass seçenekleri de mevcut.
Doğal olarak birinci karşılaştırılacağı oyunlar da It Takes Two ve Split Fiction. Zaten oyun yönetmeni Jakob Lundgren’in Hazelight geçmişi olması da tesadüf değil. Fakat Orbitals birebir kulvarda koşmasına karşın Josef Fares oyunlarının daima “Şimdi de şunu yapıyoruz!” manyaklığına pek kapılmıyor. Daha sakin, daha sorun çözmeye dönük bir ritmi var.
Temelde Scrap Hook, Liquid Launcher ve Beam Cannon üzere araçları kullanarak etraftaki sistemleri iki kişinin ortak çalışmasıyla çözüyoruz. Biriniz lazerle metal bir parçayı ısıtırken oburu kancayla büküyor, birisi sıvı püskürterek lavları soğuturken öteki yeni açılan yoldan ilerliyor yahut bir mekanizmayı açık tutarken partneriniz öteki tarafa koşturuyor. Araçların kullanım biçimleri kolay fakat birbirleriyle olan alakaları gitgide daha hoş hale geliyor. Ben oyunun puzzle tarafını bayağı sevdim açıkçası. Bilhassa yeterli co-op bulmacalarında yaşanan o “DUR DUR DUR BULDUM!” anlarını (ki burada Patronlarımızdan Murat Özgen Özkan’ın hem oyunu paylaşması hem de fevkalade bir co-op partner olmasına bir alkış rica ediyorum) Orbitals gayet güzel yakalıyor. İkiniz de birkaç dakika odanın içerisinde maymun üzere sağa sola bir şeyler sıkıp çektikten sonra bir anda sistem kafanızda oturuyor ve planı birlikte uygulamaya başlıyorsunuz. Biriniz bir yerde öldüğünde oburunun checkpoint’e ulaşarak durumu kurtarabilmesi, süratli respawn ve cömert auto-aim üzere tercihler de işi gereksiz yere cezalandırıcı hale getirmiyor. Aralara gemiyi birlikte kullandığınız sekanslar, ritim kısımları ve türlü ufak oyunlar da giriyor.
Yalnız Split Fiction üzere her yarım saatte bir öbür oyun tipine dönüşmesini beklemeyin. Orbitals çeşitliliğini daha çok elindeki tıpkı araçlarla yeni problemler yaratmak üzerinden kuruyor. Bunun karşılığında puzzle’lar bana daha bir arada düşünmeye yönelik geldi. Yanınızdakiyle konuşmak burada “bonus” değil esasen oynanış mekaniği. Sessiz sessiz iki farklı işi yapıp sonra tıpkı kapıda buluşmuyorsunuz; çoğunlukla birbirinizin ne yaptığını bilmek zorundasınız.
Bir noktada ekrana bakmaktan çok “Sen şunu tut ben buna ateş edeyim, YOK ONU DEĞİL ÖTEKİNİ!” diyorsunuz. Co-op ruhu dediğiniz de biraz budur zati. Oyun bu nostaljik hissi tabanına kadar veriyor hakkını yiyemem. Biz tahminen Murat’la kilometrelerce uzaktan oynuyorduk lakin zihnen o tıpkı kanepede oturup beraberce tahlile ulaşmanın zevkini yaşadık, ki bu da az buz bir muvaffakiyet değil Orbitals için.
Bir anime açmışız, sesini kısmayın
Görsel tarafta gösterilen ihtimam müziklere de motamot taşınmış. Soundtrack’i Falk & Klou hazırlamış ve o synth’ler, caz füzyonuna kayan melodiler ve uzay operası hissi hakikaten devrin atmosferine çok yakışıyor. Ama en büyük numara açılış ve kapanış müziklerinde.
Çünkü mikrofonun başında Mami Ayukawa var.
Anime izleyicileri bu ismi bilhassa Mobile Suit Zeta Gundam, Heavy Metal L-Gaim ve Metal Armor Dragonar üzere üretimlerden hatırlayacaktır. Orbitals için seslendirdiği açılış şarkısı Accelerating Destiny ile kapanıştaki Heart To Heart, “Biz 80’ler anime estetiği yapıyoruz” argümanına en kallavi mühürlerden birini vuruyor. Adamlar taklit Zeta Gundam şarkısı yaptırmamışlar yani, gidip Zeta Gundam’ın şarkıcısını çağırmışlar. Hürmet duyulur. Ses efektlerinin de birebir otantikliği taşıdığını rahatlıkla söyleyebilirim. Tüm bu anlattıklarım oyuna tam bir “aşkla yapılmış” hissiyatı vermiş olabilir ve bu çoğunlukla da yanlışsız. Lâkin tıpkı titizlik kıssanın anlatımına da sirayet etseymiş diye hayıflanmadım değil. Evet, maalesef oyunun en büyük falsosuna gelmiş bulunmaktayız.
Hani şimdi bunlar niçin oldu?
Benim Orbitals’la temel sorunum kıssa kısmında. Zira oyun daima değişik bir şey anlatacakmış üzere davranıyor. Storm Wall var, geçmişte yaşanan bir felaket var, karakterlerin vefat ve vücut kavramıyla oldukça tuhaf bir bağlantısı var, dünyada manevî bir taraf var, arka planda gizemli bir şeyler dönüyor falan… Hatta oyunun kimi anlarında “Hah şimdi iş Evangelion kıvamına geliyor” diyorsunuz. Sonra bahis değişiyor. “Dur dur tam Akira’lık olaylar bunlar” deniyor, gaza geliniyor. Bir öteki kısım başlıyor. Sonra birisi iki cümle bir şey söylüyor. Sonra gidiyoruz diğer puzzle çözüyoruz.
Ve oyun sona yaklaşırken benim kafamda hâlâ gereğinden fazla soru işareti vardı. Kıssanın anlaşılmaz olmasından bahsetmiyorum burada. Yarım anlatılmasından bahsediyorum. Maki ve Omura sempatik karakterler, aralarındaki münasebet kötü çalışmıyor fakat dünya ve yan karakterler o kadar büyük fikirler ortaya atıyor ki oyunun bunlarla biraz daha vakit geçirmesini beklerdim. Bunun bir nedeni de anime referanslarının yoğunluğu olabilir.
Geliştiriciler açık açık Dragon Ball, Sailor Moon, Ranma ½, Nausicaä, Komşum Totoro, Venus Wars, Cowboy Bebop, Orange Road ve bilhassa Evangelion üzere üretimlerden beslendiklerini söylüyorlar. Ben de bu işlerin kıymetli kısmını seven bir insan olarak oyundaki göndermeleri yakalamaktan keyif aldım. Bir dizayna bakıp “Hah burası şuradan geliyor”, bir animasyonda diğer bir işi hatırlamak güzel. Ancak bir noktadan sonra bunların kimileri fan servis düzeyinde kalmış yalnızca.
Orbitals’ın görsel dünyası bütün bu tesirleri harmanlayıp kendisine ilişkin şahane bir kimlik yaratmayı başarmışken hikaye tarafı birebir sentezi gerçekleştiremiyor. Hele hele Evangelion, Akira üzere karakter psikolojisine ve alt metne abanmış yapıtlara selam çakacaksanız insan ister istemez biraz daha derine inilmesini bekliyor. İşte Orbitals beni en çok burada üzdü.
Çünkü potansiyeli hakikaten var, ancak onu layığıyla kullanan incelikli bir anlatısı ne yazık ki yok.
Yine de yanıma otur, oynayalım
Fakat bütün bu tenkitlerden sonra oyundan mutsuz ayrıldım sanılmasın. Tam bilakis, Orbitals benim için pek eğlenceli bir co-op tecrübesi oldu.
Puzzle dizaynları iki oyuncuyu daima irtibat kurmaya zorluyor, oyun gereksiz yere hudut bozucu olmuyor, görsel kimliği şu anda piyasadaki çabucak hiçbir şeye benzemiyor ve müzikleri bittikten sonra dönüp dinlemek isteyeceğiniz kadar hoş. Hele 80’ler ve 90’lar anime estetiğine benim üzere zaafınız varsa kimi sahnelerde oyunu bırakıp yalnızca çevreyi seyretmeniz kuvvetle beklenen. Ve bence Shapefarm’ın en büyük başarısı da burada.
Orbitals bana 80’ler animesini hatırlatmadı sırf. Bazen sahiden onu oynuyormuşum üzere de hissettirebildi. Keşke o animeyi izlediğimde hikayesinin yarısını kesip “Devamı mangada” demeselermiş. Ancak olsun varsın.
Arkadaşınızı çağırın, kolu eline verin. Uzayda iki kişi arbede ede ede puzzle çözmenin keyfini sürün.
