ABD, Uçakla Kimyasallar Salarak Hava Durumunu Değiştirmeye Çalıştı mı? İşte Sosyal Medyayı Ele Geçiren İddiaların Aslı
1965 tarihli CIA evrakları, ABD’nin geçmişte hava durumunu etkilemeye yönelik deneyler yaptığını ortaya koydu. Vietnam Savaşı’nda uygulanan “yağmur artırma” operasyonları tekrar gündeme gelirken, toplumsal medyada dolaşan chemtrail argümanları ise tartışmaları alevlendirdi.
Soğuk Savaş devrine ilişkin saklılığı kaldırılmış CIA evrakları gündem oldu. Dokümanlar, ABD’nin 1960’larda hava durumunu denetim etmeye yönelik çeşitli deneyler yaptığını açıkça gösteriyor. Bilhassa bulut tohumlama üzere sistemlerle yağışı artırma fikri, o devirde askeri avantaj elde etmek için önemli halde değerlendirilmiş.
Ancak burada kıymetli bir ayrıntı var: Bu çalışmalar, toplumsal medyada argüman edildiği üzere “hava durumunu büsbütün denetim etmek” düzeyinde değil. Daha çok belli bölgelerde yağış ihtimalini artırmaya yönelik deneysel teşebbüsler olarak öne çıkıyor.
Vietnam’da Denendi: Emel Yağmurla Yolları Çamura Çevirmekti
Belgelerde en dikkat çeken ayrıntılardan biri, Vietnam Savaşı sırasında yürütülen “Project Popeye” operasyonu. ABD, bu projede bulut tohumlama usulüyle muson yağmurlarını uzatmayı hedefledi. Hedef düşmanın ikmal yollarını kullanılamaz hâle getirmekti.
Bu operasyon, komplo teoricilerinin sık sık lisana getirdiği “hava silahı” fikrinin gerçek hayatta denendiğini gösteriyor. Lakin bilim beşerlerine nazaran bu tıp müdahalelerin tesiri epey sonluydu. Yani ortada bilim kurgu sinemalarındaki üzere bir “hava denetim gücü” yoktu.
Chemtrail Tezleri Yeniden Gündemde: Sahiden Bu türlü Bir Şey Var mı?
Belgelerin ortaya çıkmasıyla birlikte toplumsal medyada süratle yayılan bir öbür mevzu da “chemtrail” savları oldu. Birtakım kullanıcılar, uçakların atmosfere şuurlu olarak kimyasal yaydığını ve bunun global bir planın modülü olduğunu öne sürüyor.
Ancak bilim dünyası bu mevzuda hayli net: Uçakların ardında gördüğümüz izler, büyük ölçüde yoğuşma sonucu oluşan “contrail” yani su buharı izleri. Şu ana kadar chemtrail tezlerini doğrulayan somut bir bilimsel delil bulunmuyor.
Chemtrail Nedir?
“Chemtrail”, birtakım etraflarda uçakların gökyüzünde bıraktığı izlerin aslında kimyasal unsurlar içerdiği ve şuurlu olarak püskürtüldüğü argümanına verilen isim. Lakin bilimsel açıklama çok daha kolay: Bu izler, yüksek irtifada oluşan yoğuşma izleri yani “contrail”. Uçak motorlarından çıkan sıcak gazlar, soğuk atmosferde ağırlaşarak buz kristallerine dönüşüyor.
Bilim insanları ve havacılık otoriteleri, chemtrail tezlerini destekleyen rastgele bir somut delil olmadığını açıkça belirtiyor. Yani bu mevzu, evraklarla doğrulanmış bir gerçeklikten çok, yanlış yorumlanan müşahedeler ve komplo teorileriyle besleniyor.
Bu Tıp Deneyler Yasaklandı: Dünya Neden Geri Adım Attı?
1960’larda yapılan bu cins deneyler, vakitle milletlerarası alanda önemli etik tartışmalara yol açtı. Bunun sonucunda ülkeler, çevreyi ve doğayı değiştirmeye yönelik teknolojilerin savaşta kullanılmasını yasaklayan muahedeler imzaladı.
Bugün hâlâ bulut tohumlama üzere yollar kullanılıyor fakat bunlar çoklukla tarım ve su idaresi üzere sivil alanlarla sonlu. Yani geçmişte yapılan deneyler gerçek olsa da, günümüzde toplumsal medyada anlatıldığı üzere zımnî ve global bir “hava denetim sistemi” olduğuna dair bir delil yok.
Bulut Tohumlama Teknolojisi Nitekim İşe Yarıyor mu?
Bulut tohumlama ise büsbütün gerçek ve faal olarak kullanılan bir teknoloji. Bu sistemde, gümüş iyodür üzere parçacıklar bulutlara bırakılarak yağış oluşumu tetiklenmeye çalışılıyor. Bilhassa kuraklıkla çaba eden ülkelerde ve tarım alanlarında tercih ediliyor.
Ancak bu teknolojinin de sonları var. Bulut tohumlama, sıfırdan yağmur oluşturamaz; yalnızca uygun atmosfer şartları varsa yağışı artırabilir. Tesiri bölgesel ve sonludur, yani hava durumunu büyük ölçekte denetim etmek mümkün değildir.
Kısacası: Geçmişte yapılan deneyler ve günümüzde kullanılan teknolojiler, doğayı büsbütün denetim etmekten çok, makul şartları küçük ölçekte etkilemeye dayanıyor.
