Cairn – İnceleme

Tırmanmanın en gerçekçi tasviri

Evet artık, katiyen herkese nazaran olmayan lakin soluksuz oynadığım Cairn’i neden çok sevdiğimi anlatmaya çalışacağım. Çalışacağım diyorum zira Cairn tırmanma mekaniklerini seven şahıslara bile uygun olmayabilir. Ne PEAK’teki kooperasyon ne de Jusant’taki sakin ortam var. Önemli önemli tırmanma simülasyonu bu. Hiç acıması yok. En ufak bir küsurda saatleriniz yanabilir.

Bu yüzden neyi beklediğinizi bilerek girişin Cairn’e. Bence en hoş filtre 2018’de çıkan Free Solo belgeseli. Alex Honnold’ın rastgele bir ekipman kullanmadan Kaliforniya’daki El Capitan Dağı’na tırmanışı mevzu alan belgesel, uzaktan irrasyonel gözüken bir aksiyonun karar evresinden sonuca kadar olan süreci anlattığı üzere Alex’in nasıl bir baş yapısına sahip olduğunu da gösteriyor. Şayet bu belgeseldekiler, Alex’in kararlılığı ve sakinliği, sürecin şiddetli ve uzun olması üzere şeyler ilginizi çekerse o vakit Cairn tam sizin için; zira aynılarını siz de yaşayacaksınız.

Böylesine zorlayıcı, benim için 15 saatlik bir seyahatin ana karakteri haliyle çok kritik oluyor. O kainatın ünlü hür tırmanıcılarından Aava, aksi üzere hiç sevilesi bir karakter olarak tasarlanmamış. Kusur yaptı mı öfke nöbetine tutulan, sevdikleriyle irtibatı hiç de başarılı olmayan dediğim dedik bir tip. Belgesellerden gördüğüm kadarıyla bu sporu yapan bireyler hayli sakin, riskli anlarda hislerini denetim eden profiller fakat Aava bunun aksi bir birey. Ve çok yersiz yükseliyor. Her yanılgıda bir öf püf, sevdiklerinden gelen iletilere Kratos vari yansılar falan bence biraz dozajını kaçırmışlar karakterin bu tarafını.

Bu sporu yapanların inatçılığını, hayatlarını riske attıklarının farkında olduklarını ve bunu artık konuşmak istemediklerini, neden bu sporu yaptıklarını tam olarak açıklayamamalarını Aava’da da görüyorsunuz lakin. Geliştirici The Game Bakers, ayrıntılı bir psikoanaliz yapmış ve çok hoş yansıtmayı başarmış. Çevresel öykü anlatımı da bu durumu yükseltiyor. Daima karşımıza çıkan cesetler, mektuplar, uyarı/öneri yazıları, o rakımda yaşayabilen hayvanlar vs olabildiğince gerçekçi oluşturulmaya çalışılmış. E olağan oyun sonuçta. Karşımıza olmadık yerlerde çıkan yan karakterler de oluyor. Lakin herkesin telaşı Kami Dağı’nın cazibesine karşı koyamamak.

Aava, tırmanmakla birlikte açlığını, susuzluğunu ve beden sıcaklığını da denetim etmesi gerekiyor. Yer yer keşif de yapmak gerekiyor yani. Fakat fazla keşif de kaynaklarınızın azalmasına sebebiyet verebilir. Kampta çok vakit geçireyim derseniz açlığınız artar, doruğa yaklaşmışken erkenden pişirdikleriniz soğuyabilir, sırt çantanızdaki hudutlu yere gerektiğinden az içecek koymak sizi bir anda ortada bırakabilir üzere. Bu yüzden kararlarınız çok kıymetli oluyor. Üst üste vereceğiniz yanlış kararlar birkaç kayıt evrakı geriye götürebilir sizi.

Tabii Aava ile en çok vakti tırmanırken geçiriyorsunuz, asıl karşılaşmanın döndüğü yer, er meydanı orada. Mekaniği her bir uzvu kişisel olarak hareket ettirme üzerine inşa etmiş The Game Bakers. Lakin birden fazla uzvu birebir anda hareket ettiremiyorsunuz. Zati iki uzvun havada olması demek sizin muhtemelen düşmeniz demek olur. O yüzden tıpkı gerçek hayattaki üzere, bir bir, bulduğunuz çıkıntılara tutunarak çıkıyorsunuz. Alışması biraz vakit alıyor lakin genel olarak çok başarılı bir sistem var ortada. Her bir çıkıntının size ne kadar dayanak vereceğini içgüdüsel olarak biliyor olmanız da bu muvaffakiyetin göstergesi.

Oyun sıradaki uzuv seçimini otomatik yapmayı tavsiye ediyor lakin her ne kadar “Bana bırak”, “Abime o kolu vermeyeyim” dese de bazen çok saçma kararlar veriyor. Ve düşmeye bir kala bu kararlar insanın yüreğini ve hududunu hoplatıyor fakat ne dedik, tırmanma sabır ve sakinlik işi. Süratlice istediğimiz uzvu manuel seçip gerçek yere konumlandırıyoruz (Hayatımda hiç bu kadar “uzuv” sözünü kullanmamıştım ha).

Bu sakin kalma durumu en çok Aava’nın düşmek üzere olduğu anlarda kıymetli. Şayet beden yanlışsız konumladıysa Aava’nın staminası bitiyor ve kollar bacaklar zangır zangır titremeye başlıyor. Düşme fikri bazen o kadar korkutucu oluyor ki sizin de kollarınız titremeye başlıyor. Panik yaparsanız geçmiş olsun. Düşmek illaki kaçınılmaz, oyun boyunca onlarca defa düşeceksiniz lakin kimi durumlarda sakin kalarak kurtarabiliyorsunuz.

Bu yüzden de soluksuz oynadım ben tırmanma kısımlarını. Hatta bazen Aava’yla eş vakitli derin nefes alış-verişlerimiz oldu ve istemsizce gülümsedim. Bu ortada, bir nevi checkpoint fonksiyonu gören, kendimizi duvara sabitlediğimiz pitonlar var evet lakin sonlu sayıdalar, 5 metrede bir onları koyamıyoruz.

Tırmanacağınız rotayı da tırmanışa başlamadan evvelden belirlemeniz gerekiyor. Bazen harita buluyorsunuz ve size rota için ipucu da veriyor ama yanlış rota seçimi sizi saçma sapan bir yerde bırakabilir ve mecbur eski kayıt noktasına geri dönersiniz. Yaşandı, beğenilen değildi.

Tüm bu nefes kesici tırmanma sürecine ek olarak bazen yağmur, bazen kar, bazen tipi de sizin işinizi zorlaştırmaya çalışıyor. Mesela, bir yerde hem gece hem de kar yağışı ortasında kaldım ve resmen hiçbir şey görmeden tırmandım mesela. Lakin çoğunlukla bu doğal etmenler fazla bir tesir oluşturmuyor. Onun dışında sizin de karşı silahınız var. Bilhassa pişirdiğiniz yemekler ek kavrama yeteneği, odaklanma, sıcaklık vs veriyor. Ayrıyeten hür tırmanıcının olmazsa olmazı tebeşir de buyruğunuza amade. Bu tebeşirleri de yanınızdaki robot sayesinde yapabiliyorsunuz.

Ha evet, robotu anlatmadık şimdi. Oyunun en gerçek dışı ekipmanı Climbot ismindeki bu robot, biz düz alana çıktığımızda kullandığımız pitonları topluyor, onları tamir ediyor ve bize gelen sesli iletileri söylüyor. Ve atıklarımızı, kullanmak istemediklerimizi de kompost yapıp tebeşire dönüştürüyor. Tabiatta hiçbir şey boşa gitmez.

Kamu spotu: Parmaklarınızı tertipli olarak bantlamayı unutmayın

Tırmanma esnasında yalnızca tebeşire ve içeceğe erişimimiz var. Şayet diğer şeyler de tüketmek istiyorsak ya düz alana çıkmak ya da piton monte etmek gerekiyor. Bu son tırmanma noktasına kadar çok kritik olmamıştı benim için lakin son tırmanmada o kadar yersiz bir zorluk oluştu ki mecbur piton kullandım birkaç sefer.

Oyundaki erişilebilirlik ayarlarından bahsetmezsek de olmaz bu ortada. Üç farklı zorluk düzeyinin yanında açlık susuzluğu kapatma, düştükten sonra geriye salma seçeneği, otomatik kayıt üzere ayarlarla canınızı sıkan “şeyden” kurtulabilirsiniz. Lakin oyun da ben de bunu tavsiye etmiyoruz; zira Cairn’i cazip kılan şey bu gayret, dağ ile bir olabilme hâli.
Daha görsellerden ve seslerden bahsetmedik ancak her şeyin yerli yerinde olduğundan emin olabilirsiniz. Bilhassa sunum konusunda The Game Bakers’ı tebrik etmek istiyorum. Credits öncesi o denli bir kısım yapmışlar ki… Chef’s kiss.

Neticede Cairn’den ziyadesiyle mutlu ayrıldım. Elbette eksileri olsa da yapmak istediğini çok uygun yapıyor ve benim ilgi duyduğum bir mevzuyu her tarafıyla inceliyor. Adeta belgesel üzere, bir seyahatin içindesiniz ve üstelik içinde olduğunuz bir belgesel bu. Meraklılarına şiddetle tavsiye ediyorum.