Akıl hastanesine sokacak kadar berbat, bildiğini unutturacak kadar yanılgılı bir simülasyon
Hepimizin oynadığı oyunlarda bizi araştırmaya, öğrenmeye iten bir şeyler vardır. Tarih, sosyoloji, Alman tankları, efsane grup takımları yahut Tokyo’daki orta mahalleler üzere. Sanatorium ise duyduğunuzda aslını unutturan hatalı şarkı sözleri üzere. 1920’ler tımarhanelerini o kadar yanlış sunuyor ki ben mecburen gidip araştırmak zorunda kaldım. Bu halde Sanatorium da bana psikiyatrinin evrimini katmış oldu, yani asli maksadına ulaştı sanırım.
Oyunumuza 1920’lerde son derece başarısız bir gazeteci olarak başlıyoruz. Bize ulaşan bir tüyoyla yakındaki akıl hastanesinde zımnî olaylar olduğunu öğreniyoruz, çabucak geçersiz bir diplomayla başvuruyoruz ve hastaneye sızıyoruz. Karşımıza hastane müdürü çıkıyor ve her vardiyanın başında dükkândan o vardiyada kullanacağımız teşhis ve tedavi yollarını satın almamız gerektiğini söylüyor. Evet, hastayla müsabakadan teşhisi geçtim tedavi metodunu dahi satın alıyorsunuz. Hayır, hastane size aylık yahut günlük hiçbir şey vermiyor. Tabibin kendi teşhis ve tedavisini satın alıp, hastaların günlük ödemesini cebe attığı bu gerçeğe son derece sadık simülasyonda devam etme kararı alırsanız, eğitim tadındaki birinci hastamızla karşılaşıyoruz.
Eğitim hastamızda oyunun ikinci mekaniğiyle karşılaşıyoruz. (İlk mekanik daha hastaları görmeden hekimin cebinden parasını vererek teşhis ve tedavi satın almaktı, hatırlatayım) Hastaların ekranında meçhul olan semptomları teşhis kartları oynayarak açıp, görünür kılıyoruz. Sonra da bu semptomları beynin çeşitli bölgeleriyle eşleştirmemiz gerekiyor. Bunu yapmanız için size son derece genel 6-7 sözlük bir açıklamadan öteki yardım eden bir şey yok, olağanda olsa yapabileceğiniz üzere bir külliyat falan da yok elinizin altında. Külliyen “Herhâlde uyurgezerlik beynin refleks kısmıyla alakalıdır?” üzere sallama bir formda tutturmaya çalışıyorsunuz. Benim oyunum birinci burada çöktü, 6-7 saatlik bir oyun müddetinde 3 sefer çökme yaşadım.
Tahminlerimizi yaptıktan sonra, tedavi kısmına geçiyoruz. Burada bulduğumuz semptomların beynin neresiyle alakalı olduğunu ne kadar düzgün sallamışız onu görüyoruz. İşin en hoş kısmı olağanda bu tarihlerde bu formda kesin bir ayrım olmaması. Lakin her yanlışsız kestirim 1 itibar verirken her yanlış iddia 5-15 itibar götürüyor. İtibar 100 olunca sonraki kısma geçiyoruz, 0 olunca da diplomamızın geçersiz olduğu anlaşılıyor. Gerçi gazeteciydik, emel kanıtları açığa çıkarmaktı ancak oyun bunu unutuyor. Bundan sonra da her hastayı en az bir ölçü güzelleştirmemiz gerekiyor, bunda da hastaları şimdi görmeden başımıza nazaran aldığımız tedaviyi uyguluyoruz.
Vardiyamız bitince oyunun ikinci kısmıyla karşı karşıyayız: Gece gezerek kanıt toplama. Bu kısım birbiriyle tıpkı 3-4 noktaya devamlı olarak gidip sağa sola tıklamadan ibaret. Klasik çok kötü işlerin döndüğü akıl hastanesi, yeni bir şey yok. Sonraki gün başlıyor, o da ne? Evvelki hastalarımız için tedavi alacağız bulduğumuz semptomlar yahut yanlışlı kestirimler için lakin oyun hasta belgelerini göstermiyor! Kalkıp da kanıt bulup polise de gidemiyoruz. Mecburen bizi yevmiyesiz çalıştıran hastanede gazeteciliği unutup doktorculuk oynuyoruz.
Hadi bunları geçtik, en azından tarihî bakalım derseniz de sizi lakin 1940’larda icat edilip kullanılan elektroşok ve insülinle komaya sokmak üzere alakasız teknikler bekliyor. İnsülinle komaya sokmak derken çok üzülmenize gerek yok, bu “simülasyon”da kullandığınız hiçbir tekniğin kalıcı bir yan tesiri yok. Hatta bilinçaltında denilen semptomları güle oynayan açığa çıkarıyorsunuz, mesela halüsinasyon gören bir dilsizin semptomlarını müzik terapisiyle ortaya çıkarıyorsunuz.
Ne simülasyon ne oynanış ne de yeterli bir müellifliği olmayan bu yapıtla vakit kaybetmenizi istemem. Arka deco ve dizaynlar başarılı olsa bile bu oyunu yüzdürmeye yaklaşmıyor. Dümdüz wiki sayfası okumaktan daha sıkıcı bir oyun yapmak da çok sıkıntı lakin Zeitglas Games bunu başarmış. En azından wiki sayfasında bir şeyler öğreniyorsunuz.
