Biz buraya dinozorları kurtarmaya geldik, misyonumuzdan kuşku edenleri DIN’e davet ediyorum
Yeni jenerasyon dinozor parkı yapmaktan anlamıyor sevgilim… Melez dinozor diye Alien yapanı mı ararsın, topukluyla T-Rex’ten kaçanı mı… Ancak olmuyor. Bu değil, bu değil, bu hiç değil! Kendi dinozor parkımı yapacağım!
Eğer son çıkan Jurrassic World sinemalarını izlediyseniz neden bahsettiğimi anlamışsınızdır. Nitekim de olmuyor. Dominion’da Jurrasic Park tadını yakalamak için özgün kadroyu bile getirmişler, hatta sinemanın birçok sahne ve konseptini de birincisinden araklamışlar ancak tekrar olmamış; ruh yok, ruh! Doğrusu Jurrassic World sinemalarından aldığım keyfin on, hatta yüz katını şu oyundan aldım. Dinozora doydum vallahi, lakin dinozorlar bana doyamadı. Neden? Zira tamircinin, mühendisin, bilim beşerinin parasını eksik etmiyorum da ondan! Her köşede bir acil durum sığınağı! Oyunda DIN (Dinosaur Integration Network) olarak misyonumuz dinozorları korumak ve rehabilite etmek. Biosyn’e, InGen’e benzemiyoruz özcesi. Pekala neden doğal hayat alanı yerine dinozor parkı yapıyoruz? Zira para lazım. Kilometrelerce elektrikli çit, etçillere et, otçullara bilmemkaç metre uzunluğunda yetişmiş ağaç… Laboratuvarıydı, şusuydu busuydu derken para su üzere akıp gidiyor. Bilim beşerlerine bastığımız Silikon Vadisi’ni kıskandıracak maaşlara hiç girmiyorum bile!
E ne yapacağız? Geçmişe bakıp John Hammond’ın düzgün istikametlerini alacağız arkadaşlar. Kabul edelim adamın vizyonu vardı. Güvenlik açıkları olmasa o park para basardı, söyleyeyim. Para basmak da gerekiyor açıkçası çünkü bir dinozor üretmek bile ufak çaplı bir ülkenin ulusal gelirine sahip olmayı gerektiriyor resmen. Yumurtasını sentezlemeye 1 milyon dolar harcadığınız Megalodon’u sadece asabi çıktı diye çöpe atıp yenisini yapamıyorsunuz haliyle. Aslında keşke satabilsek o dinozorları. Kesinlikle bir yerlerde yabanî bir Megalodon’a gereksinimi olanlar da vardır. Mesela Kim Jong Un, eminim ki eniştesini sıradan köpekbalıkları yerine…
…neyse, misyonumuz var evet. Biz dünyanın dört bir yanına topladığımız dinozorları ıslah edip rahat ettiriyoruz. O denli kolay kolay da rahat etmiyorlar fakat şimdiden söyleyeyim. Neredeyse ağaçları tek tek dikecektim yere, o derece. “Yeterince yüksek yaprak yok.” Koyalım. “Biraz da su olsun.” Ekledim. “Şimdi de hiç koşturacak çayır çimen kalmadı.” E lakin?!?! Hele bir tanesi var beni zahmetten çıkardı. Devasa akvaryumda bir çift Mosasaur. Bir tane dişi yavruları oldu, annesi tutturmasın mı “Bu havuzda çok fazla dişi var!!!” diye. Milyon dolarlar harcayıp bir tane daha erkek ürettim sayıları eşit olsun diye. Yok, bana mısın demiyor! O senin yavrun be, yavrun! Balık kafalı! Salacaktım Meg’i şunların yanına, görecekti dişi… İstenmeyen dinozorlardan kurtulmanın bir yolu olması lazım. The Sims taktiklerine başvurmak istemiyorum…
Oyunun en büyük eksisi aslında havuzlar. Yalnızca daire formunda yapabiliyorsunuz ve yanına daireler ekleyerek genişletebiliyorsunuz. Haliyle dar alanlarda tam bir eziyet haline geliyorlar. Bir de içine bir şey eklemeye çalışın… Kolaysa! Bir tane yuva koyayım da üresinler dediniz mesela. Hayır, o alanda şu an bir dinozor var! Artık de öbür dinozor orada. İmkânsız! Vazgeçtim, üremesinler kardeşim. Yani hepsini bayıltıp yeni havuza mı taşıyayım ne yapayım? On tane dinozor var orada! Hiçbiri de birlikte yaşamak istemiyor. Açıkçası su dinozorları konusunda farklı beklentilerim vardı bu oyundan. Hele ki bize masmavi suları olan adalar verince demiştim ki “Tamam adanın kenarına şöyle doğal hayat parkı üzere kuracağız burada, Mosasaur’lar yunus üzere atlayacak.” Olamadı.
Halbuki karada mükemmeller yaratabiliyoruz. Nitekim de bu sefer çok hoş olmuş; gerek senaryo gerekse Sandbox modunda park yaratmak çok keyifli. En baştan başlayayım, senaryo modu tekrar evvelki oyunda da olduğu üzere “Bu parkı fakat sen adam edersin!” diye başlıyor. Alışık olduğumuz bir durum, tekrar elinizden tutarak birkaç standart şeyi öğretiyor: Dinozorların yaşayacağı yeri yapmak, rahat ettirmek, denetim ve bakım binaları ve tüm bunları çalıştıracak elektrik sistemleri… Ve doğal ki de hepsini araştıracak geliştirecek bilim insanları. Sonrasında da parktan nasıl para kazanılır temalı kısa bir sekans. Bu temelleri size öğrettikten sonraysa hiç işi uzatmıyor, fırlatıyor sizi aksiyonun içine! Açıkçası açılışı kısa tutmaları beni şad etti, oyunun daima neyi nereye koyacağımı dikte etmesi hoşuma gitmiyor.
Onun yerine ben size dikte edeceğim!! , öhm tavsiye vereceğim. Sonunuzun Dr. Hammond’ın sonu gibi olmaması için yapılması gerekenler:
Öncelikle Control Room başucu kitabınız olsun. İdareden fosillere, bilim insanlarından hafriyat haritalarına kadar her şey bu ekranda. Sağ alt köşedeki kontratlar size hem para hem de şöhret getiriyor. 3 bahiste şöhretiniz var: Dinozor muhafaza, Cümbüş bölümü, Güvenlik. Bunları kontratlarla arttırmak çok çok kolay olduğundan birinci etapta asıl ehemmiyet verdiğiniz şey para olsun. Bilhassa yavru dinozorların fotoğrafları para basıyor, fotonun kendisinden 100 bin, “En az 50k kıymetinde foto çek” kontratından da 500 bin alıp bu parayı çabucak parkın gereksinimi olan şeylere yatırabilirsiniz. Paraya sıkıştığınızda fotoğrafçılık aklınızda olsun yani. Birtakım kontratlarsa zati ulaşmak üzere olduğunuz şeyleri isteyecek sizden. Yani dakikada 980 dolar kazanıyorsunuz, kontratta 1000 kazan diyor mesela. Çabucak kabul edin, kontratların sonu yok. Bitirir bitirmez yenisini alın. Baktınız başaramayacak üzeresiniz ya da çok uzun sürüyor, atıp yenisini alın.
Sol alt köşede göreceğiniz müşteri memnuniyeti kısmında parkınızın yıldızını arttırmak için gerekenleri göreceksiniz. Her parkın kendine özel kondisyonları oluyor. Lakin sabit olan bir iki şey var: Amenities, yani imkanlar. Yeme içme, alışveriş, tuvalet, otel üzere işin müşteri rahatlığıyla alakalı kısımları. Bunların alayı bir tane dinozor üretmekten daha ucuz olduğu için götürüsü az ama getirisi yüksek şeyler, asla ihmal etmeyin. Amenity Coverage haritasından bakıp neyin eksik olduğunu kolaylıkla görebilirsiniz. Ortada bir yeme-içme ve alışveriş binalarını konfigüre etmeyi de unutmayın. Müşteri profiliniz değiştikçe beklentileri de değişiyor. Sushi yerine hamburger satmak ve kapının önüne armut koltuk atmak size dakikada 50 bin daha fazla para getirebilir.
Bu tavsiyelerimle ceplerinizi doldurduysanız artık gelelim bu parayı en efektif harcama şekline! Birinci önceliğiniz en gerekli binaları yapmak olmalı. Esasen oyun bu kısmı size öğretiyor. Sonra Maintainance Post’larla bütün binaları kapsadığınızdan emin olun ki onlar işi otomatik halletsinler, size gerek kalmasın. Ranger Post’lar ve de tüm dinozor alanlarını kapsadığınızdan emin olun ve her Ranger Post’a bir de sıhhat ünitesi ve Response ünitesi atayın. Bunlar da dinozorlarınız hastalandığında otomatik olarak mevzuyla ilgilenecek ya da kaçtıklarında bayıltıp yakalayacak olan üniteler.
Her şeyi otomatiğe bağladıktan sonra gelelim geliştirmelere. Geliştirme için araştırma lazım, araştırma için de bilim beşerlerine muhtaçlık var. Bunlar da 3 farklı yetenekle geliyor: Lojistik, Genetik, Sıhhat. Binalarınızı geliştirecek olan özellikler çoklukla Lojistik oluyor, buna birinci kademede öncelik verin. Sonrasındaysa hepsine gereksiniminiz olacak; ben aşağı üst eşit tutmaya çalıştım bu yetenekleri. Bilim insanlarını işe alırken maaş beklentilerini boş verin, kıymetli olan şey ekstra özellikleri. Kimi ekstralar inanılmaz yararlı oluyor. Mesela saha araştırmalarını yarı fiyatına yapan bir lojistik uzmanıyla yarı müddette iş yapan uzmanı bir ortada yollayın. İşi hem yarı vakitte hem yarı fiyatına bitirsinler. Kalan parayı yılbaşı bonusu olarak ceplerine koyabilsem yapardım, hak ediyorlar valla. Gözünüz Faster, Cheaper ve her sıkıntıya deva Positive Influence özelliklerinde olsun. Hammond değilseniz Disloyal üzere olumsuz özelliği olanları almayın doğal ki. Ya da aksiyon arıyorsanız alın fakat sonra bana gelip de “Bunlar bizim dinozorları el altından satıyormuş!!” demeyin.
Bilim insanlarını muhtaçlık epey alın ve istikrarlı bir takım kurmaya ihtimam gösterin ve birinci fırsatta da Staff Center 2 geliştirmesini yapın böylelikle yetenek puanlarını daha da arttırabilirsiniz. Bunun dışında Power 2 geliştirmesini de erkenden yaparsanız akaryakıta bağımlılıktan kurtulur çok daha ucuz ve stabil elektrik sınırlarına geçersiniz. Tekrar de sabotaj riskine karşılık bir iki tane jeneratörü el altında tutmanızı tavsiye ederim.
Parkınızı ve para akışınızı stabil hale getirdikten sonra gen modifikasyonlarına başlayabilirsiniz. Bunlar belirli bir ölçüde genom açmış olmanızı gerektiriyor yani bol bol saha araştırması yapmalı ve topladığınız genleri sentezlemelisiniz. Genetik modifikasyonlar sayesinde dinozorlarınızı daha uysal, daha arkadaş canlısı ve üremeye yatkın yapabileceğiniz üzere renklerini de değiştirebilirsiniz. Ben renk değiştirme işini çok sevdim, pek şirin oldu keratalar. Hem erkek ve dişilere farklı renk atayarak bir bakışta manaya imkanı vermesi de gayreti.
Buraya kadar geldiyseniz esasen deneyimli park yöneticisi olmuşsunuz demektir, diğer tavsiyem yok. Başınıza nazaran takılın, hibrit mibrit yapın. En akıllı dinozorları siz üretin ki dünyayı ele geçirsinler. Yürüyün be!
İlk park projemizin altından kalkıp, şöyle az ayaklarımı uzatıp da dinleneyim dediğiniz anda da hoop kendinizi yeni bir projeye fırlatılmış buluyorsunuz. Malum işini güzel yapanı asla rahat bırakmazlar. Vay efendim Çin’de doğal hayat alanı, Japonya’da el değmeden kafese sokulmuş vegan dinozor parkı, Endonezya’da salgın hastalıklara karşı aşı çalışmaları… Hatta Malta’da dinozor mafyasına borcu olan parkı bile kurtarıyoruz ayaklarına sıkmadan… Sinemaları izleyenler ortama aşinadır lakin biz aksiyona girmiyor ve borcumuzu paşa paşa ödüyoruz. Hoş kardeşim, şeyi sormak istiyorum… Siz hangi başla kara borsada dinozor satan tiplere borç taktınız ya? Adamlar meskende raptor besliyor ya hani…
Neyse, olan olmuş artık. Düzgün tarafından bakarsak bu sefer projelerimizi yarım bırakmak zorunda değiliz. Biz Malta’da borç batağındayken bir yandan Çin’de kurduğumuz 5 yıldızlı park çılgınca para basıyor mesela. Ha oradaki parayı bir cebimizden alıp öbür cebimize koyamıyoruz (vergisiyle vürgüsüyle uğraşmak güç herhalde) lakin genom araştırmaları ortak! Sonuçta bilgi paylaşmak kolay. Mesela Çin’de 20 tane bilim adamınızla bir sürü dinozorun genomunu dizdiniz mi? Harika, o datalarla çabucak Malta’da üretime geçebiliyorsunuz. Böylelikle (zaten var olmayan) milyonlarınızı genom araştırmalarına harcamak zorunda kalmıyorsunuz. İstediğiniz anda bölgeler ortası geçiş yapabildiğiniz için bu özelliği vazifelerinizi süratli hızlı tamamlamakta kullanabilirsiniz. Hiç kullanmayıp kendinize ekstra zorluk da çıkarabilirsiniz doğal ki, size kalmış.
Genel olarak kendinize zorluk çıkarmayı seven biriyseniz, ne bileyim herkes olağan normal oynarken kendinizden on düzey yüksek yaratıklara dalasınız falan geliyorsa Challenge modu sizi mutlu edecektir diye düşünüyorum. Burada makus idareden tutun para kıtlığına her türlü enkazı devralıp ortalığı çekip çevirebilirsiniz. Zorluk çıkarmak demişken, oyun da alışılmış sizden belalı olmasın, iş çıkarmaktan geri kalmıyor. Kum fırtınası üzere doğal felaketleri şöyle bir kenara koyalım, bir de aktivist kümeler çıktı başımıza. Dinozorların ölüp gitmesi taraftarı olan “Extinction Now!” hiç beklemediğiniz anda elektriklerinizi kesiyor, barınak kapılarını bozuyor… Ondan sonra her yere dağılmış 15 Dilophosaurus’u topla toplayabilirsen. Kaç metreye asit tükürebiliyordu bunlar?
Yetmedi mi? Daha sayacaklarım da bitmedi esasen. Sandbox modunda ister problemlerin sizi teğet geçtiği, sıfır müşteri ve sınırsız paraya sahip olduğunuz dinozor cennetini yaratın isterseniz de her türlü çorabı kendi başınıza örün. İmkanlar sahiden de sonsuz üzere. Bir de üstüne Workshop modu sayesinde oyundaki eşya ve binalara kendiniz tasarım yapabiliyor, oburlarının tasarladıklarını da indirip kullanabiliyorsunuz. Tam yabanî batı ortamında park yapmak mümkün yani. Ya da Kyoto merkeze Brontosaurlar inmiş üzere nefis huzurlu zen bir ortam. Natürel oburlarının yaptığı tam haritaları da indirebiliyorsunuz – ki bu noktada hepimizin iddia edebileceği üzere Isla Nublar yapmayanı dövüyorlar. Velhasıl Jurrassic Park seviyorsanız bu oyun sizi uzun mühlet oyalar.
