Geliyor gönlümün efendisi…
Ne olduğunu hem anlaması hem de anlatması en güç oyunlardan biri olan ve duyurulduğundan beri en az Judas ve GTA VI kadar heyecanla beklediğim Pathologic 3, nihayet çıkış tarihine ve demosuna kavuştu. Ben de buraya övüp övüp kimseye oynatamadığım kült klasik serinin misyonerliğini yapmaya geldim! Tuhaf kurgu oyunlarının hükümdarı (daha doğrusu çarı) tüm vakitlerin en dolu dolu oyun yıllarından biri olan 2025’ten ucu ucuna kaçtı, GTA VI yılının (böyle isimlendirdim zira oyun bölümünün 2026 isminin üstünü çizip yerine bunu yazdığını söylemek mümkün) 9 Ocak gününde nihayet bizlerle buluşmaya hazırlanıyor. İmalcisi Ice-Pick Lodge’un bir diğer kült oyunun daha devamını (Darkwood 2) geliştirmeye başladığı muştusunu almışken gelin size biraz adamların kendi bebeği olan Pathologic’ten bahsedeyim.
İlk Pathologic, isminin ipucunu verdiği üzere merkezinde bir hastalık, spesifik olarak bir veba olan, birinci formuyla (form derken ne demek istediğimi yazının devamında anlayacaksınız) 2005 yılında ortamlara düşüp fanatik bir fan kitlesi edinmiş, ziyadesiyle şahsına münhasır bir imal. Çokça hayatta kalma mekaniği içerse, bir de bunun yanında dehşet elementleri barındırsa bile hayatta kalma dehşet cinsine ilişkin diyemeyeceğimiz bir oyun. Kendisini daha çok Immersive Sim alt çeşidine yakıştırabiliriz lakin oynanış ve ilerleyiş olarak mevzubahis cinsin gediklilerine de orjinal geleceğini ben şahsen garanti ederim. Ayrıyeten onların bilakis öykü anlatımı da çok daha direkt, diyaloglar daha bol ve çokça yan karakterle etkileşime giriyorsunuz. Kaygımız 12 gün içinde ve her geçen gün kestirim edebileceğiniz ve edemeyeceğiniz hallerde daha da zıvanadan çıkan bir ortamda kasabayı pençesine düştüğü doğaüstü vebadan kurtarmak. Bunu yaparken de her biri Pathologic’in muazzam öyküsünün bir kesimini bünyesinde barındıran karakterleri hayatta tutmak. İşleri sizin için hiç de kolay kılmayan, size bağlı olan karakterleri canlı tutacak kadar âlâ oynamanın karşılığını da oyunun anlatısına dair daha fazla ayrıntıyla ödüllendiren, bu sayede hafızalarda canlı kalmış bir üretim.
Asla ana akım popülaritesi yakalayamadığı halde 20 yıldır utulmaya direnen bu oyunun yanında bir de “devamı” olan Pathologic 2 ve 3’ün ne olduğunu ayrıyeten açıklamak gerekiyor. Pathologic 2, aslında birinci Pathologic oyununun hayli kapsamlı bir tekrar üretimi. Ice Pick Lodge, 2014 yılında başlattığı Kickstarter projesiyle bu yine üretim projesini duyurdu ve ortadan geçen 5 sene sonunda, 2019’un yazında o yine üretim “Pathologic 2” ismiyle bizlerle buluştu. Oyunun isminde 2 olmasının sebebiyse yeni üretimdeki öykünün orijinalin bir yine ele alınışı olmasının yanında devamı da olması. Nedenini ben burada açıklayamam, sizin oynayıp görmeniz lazım.
Peki son olarak, Pathologic 3 ne? Yeniden bir tekrar imal ancak tıpkı vakitte da tıpkı kasabada, birebir kıssayı “ele alan” apayrı bir oyun. Yepyeni Pathologic’te üç oynanabilir karakter var: Haruspex, Bachelor ve Changeling. Pathologic 2, Bachelor ve Changeling senaryolarının sonradan oyuna DLC olarak eklenmesi ve Kickstarter destekçilerine bedavadan sunulması kaidesiyle, bünyesinde yalnızca Haruspex senaryosunu oyunculara sunmuştu. Pathologic 2 bir oyun olarak süper olsa ve yepyeni oyunun mekaniklerine çok daha geliştirip derinleştirse bile bunun karşılığını satış başarısı olarak alamadığı için öteki senaryolara ne olduğunun konusu uzun müddet açılmadı. Meğerse Ice Pick Lodge art planda (tahminimce bir yanda hayatta kalmaya çalışırken) Bachelor senaryosunu apayrı bir şeye çevirmek için çalışıyormuş. Çünkü Pathologic 3, 2’deki mekanikleri kullanmayacak. Hatta demodan görünen o ki, hayatta kalma öğelerini bile büyük oranda çöpe atıyor.
Pathologic 2, benim 20 yıllık oyunculuk hayatımda deneyim ettiğim en gerilimli oyundu. Arkasındaki odunsuz vizyonla çektirdiği gerilimin karşılığını (video oyunu medyumundan beklentiniz safi cümbüş değilse) ziyadesiyle veriyordu. Nato baş nato mermer bir kasaba cerrahı olan Artemy Burakh’ı oynuyorduk ve eldeki oyun tam bir sefalet simülatörüydü. Hem de yiyecek ekmek alabilmek için yolda önümüzü kesen haydutları öldürüp organlarını satmak durumunda bile kalabildiğiniz düzeyde. Her manada elimizi kirletmemiz gerekiyordu, tedavi işini mesken konut dolaşarak, hastalığa yakalanmamaya, öldürülmemeye, açlıktan yahut uykusuzluktan ölmemeye çalışarak yapıyorduk. İşin stresiyse tüm bunları gerçek vakitli akan 12 gün içinde yapıyor olmaktan geliyordu. Vakti verimli kullanmadığımız her bir gün, elimize bakan o çok önemli karakterlerden birinin vebaya yakalanıp ölmesine sebep verebiliyordu ve işler her geçen daha da sarpa sarıyordu.
Pathologic 3’te, doktor olmanın yanında bir akademisyen de olan Bachelor Daniil Dankovsky’yi, oynuyoruz. Hedefi ölümsüz olduğu söylenen Simon Kain isimli adamı bulmak. Tam da bunu yapmak için isimsiz kasabamıza geliyor lakin hem Kain’in öldüğünü öğreniyor hem de veba ortalığı kasıp kavurmaya başlıyor. Hem Haruspex’in hem de Bachelor’ın en büyük sorunu veba olsa bile onunla baş ediş biçimleri hiç benzeri değil. Artemy’nin doktorluğu şamanlığa da yakınsıyordu; tüm o pis işlerin yanında kolay ancak fonksiyonlu, iksir gibisi tedavi sistemleriyle hastalıkla savaşıyordu. Daniil, hem kasabanın yönetimini ele aldığı için işin içine idare mekanikleri giriyor, hem de kendisinin açlık susuzluk üzere kederleri olmadığından malzeme avına çıkmasına pek gerek yok. Aslında teşhis koyma etabında kılı kırk yarıyor, semptomları tek tek ele alarak mikroskop altında kan da inceliyor. Lakin bunlar daha kolay farklar. Çünkü Pathologic 3’ü apayrı bir oyun yapan orijinal bir mekanik, vakit seyahati. Amalgam isimli ender bulunan bir gereçle vakitte atlamalar yaparak yaptığımız yanılgıları düzeltebilecek, bunun yanında kasabadaki dehşet verici yahut doğaüstü olaylardan delirmemek için karakterimizin zihinsel halinin (apati ve mani olarak adlandırılan) ekstremlere kaymasını önlemeye çalışacağız. Zati Daniil’in kendi kendiyle diyaloglarını bile yönlendirebilmek, söylediği/düşündüğü şeylerin ruh haline tesir etmesi oyuna Disco Elysium’u andıran bir element de katıyor bence.
Demoya bakılırsa “dağınık zihinli entelektüelin vakit yolculuğu” teması çerçevesinde oyunun anlatısı da pek çizgisel ilerlemeyecek çünkü demonun kapsadığı başlangıç saatlerinde bile oyun vakitte oradan oraya atlayıp duruyor. Tüm bunlara kasaba ahalisinin bilmecelerle konuşmasını ekliyorsunuz ve Pathologic 3, demosuyla bile Remedy oyunlarını bakkala iki ekmek almaya gönderecek tuhaflıkta bir deneyim sunuyor.
Pathologic 2, tekrar imal kavramını esneten ancak günün sonunda eskiyi geliştiren bir üretimdi. Pathologic 3 sıfırdan kurulmuş oynanış döngüsüyle bunun ötesine geçmeyi amaçlıyor. Dediğim üzere 2025 boyunca açık orta en merakla beklediğim oyunlarda biri Pathologic 3 ve önümüzdeki seneye kaymasına biraz üzülüyorum. Klasik bir oyun stüdyosundan çok başta tiyatro olmak üzere pek çok sanat kısmından beslenen bir kolektif tarafından yapılan, sapına kadar “art house” fakat hiç de oyuncusuna konfor sunma kederi olmayan bir oyun oynama fikri kulağa farklı geliyorsa, çıktığı üzere yapışın!
